"Nazar-ı nübüvvet ve tevhid ve iman; vahdete, âhirete, uluhiyete baktığı için, hakaikı ona göre görür. Ehl-i felsefe ve hikmetin nazarı; kesrete, esbaba, tabiata bakar, ona göre görür. Nokta-i nazar birbirinden çok uzaktır." İzah eder misiniz?

Soru Detayı

Ehl-i felsefenin nazarındaki kesret nedir, vahdetin zıddı mı?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Hurdacı bir adam için çamaşır makinesi elli yüz kilo gelen bir demir yığını iken, bir beyaz eşyacı için 1.500-2.000 TL değerinde bir ev eşyasıdır.

Kainat ve içindeki eşya maddeci felsefeciler için kör, sağır, cansız ve şuursuz sebeplere ve tabiata havale edilen anlamsız bir toplanma ve dağılma iken, aynı kainat ve içindeki eşya ise Peygamber (asm) ve tevhit nazarında Allah’ın isim ve sıfatlarının sergilendiği, gösterime sunulduğu bir meşher bir sergi yeridir.

Peygamber ve tevhit nazarı Allah’ın varlığına, birliğine ve ahirete odaklanmışken, inkarcı felsefenin bakışı ise, sebeplere ve tabiata odaklanmıştır.

Peygamber ve tevhit nazarı her şeyi Allah’ın tedbir ve idaresine verirken, inkarcı felsefenin bakışı ise, her şeyi ya sebeplere ya tabiata ya da tesadüfe veriyor.

Peygamber ve tevhidin bakış açısı ile inkarcı felsefenin bakış açıları çok farklı ve birbirine zıttır...

Ehl-i felsefenin nazarındaki kesret nedir, vahdetin zıddı mı? Konusuna gelince;

"Kesret" burada sizin de ifade ettiğiniz gibi, tevhidin zıddı olarak kullanılıyor. Materyalist felsefi akımlar, tevhide karşı genel hatları ile tabiat, tesadüf ve sebepleri kabul ediyorlar.

Tabiat, tesadüf ve sebepler de kainattaki çoklukla bulunan unsurları ifade ediyor. Kesretin en az miktarı ikidir, bundan sonra üç, dört, beş, altı şeklinde ilanihaye uzayıp gider.

Tabiat, canlı ve cansız varlıkların tamamı olarak tarif edilir. Tabiat, büyüme, gelişme ve farklılaşma gibi kanunlar mecmuasıdır. Kurallar Kanunlar toplamı, ya da bir sanat eserler topluluğudur.

Sebepler de hakeza benzer bir anlama gelmektedir ki, bu da kesret, yani çokluk ifade ediyor. Kainatta ne kadar netice, sonuç varsa, o kadar da sebepler var demektir. Mesela, elma bir netice ise, ağaç onun maddi ve kevni bir sebebi oluyor demektir.

Tesadüf de kesret anlamına gelir; zira kainatta ne kadar iş, oluş, vaka ve sanat eseri varsa, o kadar tesadüfün olması gerekiyor. Çünkü hepsinin oluşabilmesi için ayrı bir tesadüfe ihtiyacı var.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...