"Nihayetsiz âlem-i mâneviyenin bir nevi haritasına işaret ettiği için, sâfî, meşgalesiz, arzî ve arzlılardan sıyrılıp yukarıya çıkan bir akıl lazımdı..." Harita mevzuu ile izah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Gurbet mektubuyla kamer ve zemin ve seyyarata dair mektubuma cevap verilmemesinin sebebi şu olmak gerektir ki: Gurbet Mektubu, bütün dünyayı unutmak hissiyle yazılmıştır. Sen dünyayı unutmak değil, belki vazife itibarıyla en sathî maddiyatla zihnin meşbû olduğu bir zamanda, herhalde o gurbetteki zevki bulamadın. Ve o Mektubun tam derecesini, muvakkaten perde çekilmiş olan parlak zekâvetin kavrayamadı ki, cevap yazamadı."

"Öteki Mektup, çok yüksek ve çok geniş hakaike işaret ettiği ve hadsiz âlem-i ulviyenin ve nihayetsiz âlem-i mâneviyenin bir nevi haritasına işaret ettiği için, sâfî, meşgalesiz, arzî ve arzlılardan sıyrılıp yukarıya çıkan bir akıl lâzımdı. Halbuki, benim gayretli kardeşim, o vakit zeminin haritasını alacak bir vazifeyle meşgul olduğundandır ki, o ulvî ve pek keskin zekâvetin, o Mektuba karşı sükûtu iltizam etmeye mecbur olmuş."(1)

Bu paragraflarda Üstad Hazretleri Hulûsi Ağabey'in “Gurbet mektubuyla kamer ve zemin ve seyyarata dair mektubuna” takdir ve tahsin ile cevap verememesinin hikmet ve sebebini izah ediyor.

Gurbet Mektubu, bütün dünyayı unutmak hissiyle yazılıp, dünyayı kalbinden ve zihninden çıkarmakla anlaşılacak bir mektuptur. Hulusi Ağabey ise dünyayı unutmak değil, askerlik vazifesi itibarıyla ve maddenin zihnini meşgul ettiği bir anda bu mektubu tam zevk edip takdir edememiş. Bu mektup Altıncı Mektub'tur.

İkinci Mektub'ta da benzer bir mana var. Bu mektubun hangisi olduğunu tam kestirememekle beraber, âlem-i ukbanın mahiyet ve tabakalarından bahseden bir mektup olduğunu anlıyoruz. Hulusi Ağabey o hengâmede dünya ile fazla meşgul olduğundan, bu yüksek ve ulvî âlemlerin haritasını yani ne mana ifade ettiklerini tam anlayıp takdir edememiş.

Aslında Üstad Hazretleri Hulusi Ağabey'in şahsında bize Risale-i Nur'un nasıl bir ruh hali ile okunması gerektiğini ders veriyor. Dünya işlerine dalan bir akıl ve kalbin, ulvî ve yüksek dersleri zevk etmesi kabil değildir.

(1) bk. Barla Lâhikası, (211. Mektup)

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü