"Şeriatın nakliyatına nazaran, Cenâb-ı Hak bir cevhereyi, bir maddeyi yaratmıştır." Burayı "cevher" ile izah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Cevher" kelime olarak bir şeyin özü ve esası manasına geliyor. Varlığı kendinden olan, var olmak için kendi dışında başka bir şeye muhtaç olmayan varlık demektir.

İnsanın cevheri ruhudur. Ruh basittir yani beden gibi terkip değildir; asla değişmez, bir halden başka bir hale intikal etmez, bölünmez, parçalanmaz, eskimez, pörsümez, ölmez, dağılmaz, yaşlanmaz.

Hayat ve şuur (akıl), ruhun bir hassesi ve temel sıfatıdır. Beden olmasa da ruhun hayatı devam eder. Hatta insan bedeni öldükten sonra ruha münasip, latif bir kılıf giydirilir, bütünü ile çıplak kalmaz. Esas itibari ile ruh bedene değil, beden ruha muhtaçtır.

Ruh aslını daima muhafaza eder. Ruhun bir sıfatı da bekadır. Ruh, Allah’ın ibkasıyla, yani baki kılmasıyla bakidir. Beden ise, ruh ile kaim bir arazdır. Ruh asliyetini muhafaza ederken, beden devamlı değişir. Fena ve zevale mahkûmdur.

Kabir âleminde de haşre kadar, yani cesetlerin tekrar iade edilme anına kadar, ruhun hayatı devam eder. Zira ölen bedendir, ruh bakidir.

Maddeci filozoflar cevher olarak yalnız maddeyi kabul ederler. Halbuki madde Allah'ın yarattığı âlemlerden sadece biridir. Fizik ilmi, maddenin enerjiye ve enerjinin maddeye dönüştüğünü ispat etmiştir. Madde de enerji de belli kanunlara bağlıdır. Kanun varsa kanun koyucu da vardır. Madde ve enerjiyi yaratan, hâkim olan ve kanunları koyan ise Allah'tır.

“Şeriatın nakliyatına nazaran, Cenab-ı Hak bir cevhereyi, bir maddeyi yaratmıştır.”(1) ifadesindeki cevher ilk yaratılan şey demektir. Hadislerden anladığımıza göre, Allah’ın ilk yarattığı cevher Peygamber Efendimiz (asm)'in nurudur.

Bir rivayette Hz. Cabir anlatıyor:

- Ey Allah'ın Resulü! Anam babam sana feda olsun, Allah'ın her şeyden önce ilk yarattığı şeyi bana söyler misiniz, diye sordum. Şöyle buyurdu:

"Ey Cabir! Her şeyden önce Allah'ın ilk yarattığı şey senin peygamberinin nurudur. O nur, Allah'ın kudretiyle onun dilediği yerlerde dolaşıp duruyordu. O vakit daha hiçbir şey yoktu. Ne Levh, ne kalem, ne cennet, ne ateş / cehennem vardı. Ne melek, ne gök ne yer ne güneş ne ay ne cin ve ne de insan vardı."

"Allah mahlukları yaratmak istediği vakit, bu nuru dört parçaya ayırdı. Birinci parçasından kalemi, ikinci parçasından Levhi (Levh-i Mahfuz), üçüncü parçasından Arş'ı yarattı."

"Dördüncü parçayı ayrıca dört parçaya böldü: Birinci parçadan Hamele-i Arşı (Arşın taşıyıcılarını), ikinci parçadan Kürsi'yi, üçüncü parçadan diğer melekleri yarattı."

"Dördüncü kısmı tekrar dört parçaya böldü: Birinci parçadan gökleri, ikinci parçadan yerleri, üçüncü parçadan cennet ve cehennemi yarattı."

"Sonra dördüncü parçayı yine dörde böldü: Birinci parçadan müminlerin basiret nurunu / iman şuurunu, ikinci parçadan -mârifetullahtan ibaret olan- kalplerinin nurunu, üçüncü parçadan tevhitten ibaret olan ünsiyet nurunu (La ilahe illallah Muhammedur-Resulüllah nurunu) yarattı."(2).

Dipnotlar:

(1) bk. İşaratü'l-İ'caz, Bakara Suresi 29. Ayet Tefsiri.

(2) bk. Aclunî, I/265-266.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü