"سَبْعَ tâbiri, semavat tabakalarının kesretine işarettir ve bu tabakaların teşekkülât-ı arziyenin edvar-ı seb’asıyla sıfât-ı seb’aya münasebettar olduğuna îmadır." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

“﴾ سَبْعَ ﴿ tâbiri, semavat tabakalarının kesretine işarettir ve bu tabakaların teşekkülât-ı arziyenin edvar-ı seb'asıyla sıfât-ı seb'aya münasebettar olduğuna îmadır."(1)

Kur’an'daki "yedi" rakamı çok külliyetli olup, çok manaları ihtiva etmektedir. Sema yedi kattan meydana gelmektedir. Dünya yedi dönemden geçmiş ve yedi kıtaya bölünmüştür. Yedi cennet vardır. Bütün bunların Allah’ın yedi sıfatı ile olan münasebeti de bu rakamla ima edilmektedir. Malum, yer ve gök Allah’ın yedi sıfatı ile inşa edilmiştir.

"Şeriatın nakliyatına nazaran, Cenab-ı Hak bir cevhereyi, bir maddeyi yaratmıştır, sonra o maddeye tecellî etmekle bir kısmını buhar, bir kısmını da mâyi kılmıştır. Sonra mâyi kısmı da, tecellîsiyle tekâsüf edip zebed (köpük) kesilmiştir. Sonra arz veya yedi küre-i arziyeyi o köpükten halk etmiştir. Bu itibarla, herbir arz için hava-i nesîmîden bir sema hasıl olmuştur. Sonra o madde-i buhariyeyi bast etmekle yedi kat semavatı tesviye edip yıldızları içine zer'etmiştir ve o yıldızlar tohumuna müştemil olan semavat, in'ikad etmiş, vücuda gelmiştir."

"Hikmet-i cedidenin nazariyatı ise şu merkezdedir ki: Görmekte olduğumuz manzume-i şemsiye ile tâbir edilen güneşle ona bağlı yıldızlar cemaati, basit bir cevhere imiş. Sonra bir nevi buhara inkılâp etmiştir. Sonra o buhardan, mâyi-i nârî hasıl olmuştur. Sonra o mâyi-i nârî, burudetle tasallûb etmiş, yani katılaşmış; sonra şiddet-i hareketiyle bazı büyük parçaları fırlatmıştır. O parçalar tekâsüf ederek seyyarat olmuşlardır; şu arz da onlardan biridir. Bu izahata tevfikan, şu iki meslek arasında mutabakat hasıl olabilir."(2)

Üstad Hazretleri burada arzın yedi tabakadan meydana geldiğini, sema ile olan yaratılış macerasını izah ediyor. Yani başlangıçta bir cevher iken, geçirmiş olduğu bazı merhalelerden sonra, hayata elverişli hale gelmiştir.

Dipnotlar:
(1) bk. İşaratü'l-İ'caz, Sure-i Bakara, 29. Âyet Tefsiri.
(2) bk. age.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü