"O kuvvetli ve güneş gibi zâhir o hayatı inkâr edemeyen, bir tek muttasıl yaprağın hayatını inkâr edemez." İzah eder misiniz?

"Bu sebepten dolayı, ağacın bir yaprağındaki hayatı inkâr edebilmek için, ağacın bütününde görünen hayatı inkâr etmek gerekir. Zira birbirlerini te’yid ve takviye ediyorlar. Aynı şekilde, İslam da bir ağaç gibidir; kökü ve esası iman, gövdesi ibadet, meyvesi ise, güzel ahlaktır. Bu kısımlardaki hayat ve güzellikler, İslam ağacının hak ve hayatlı olduğunu ispat eder. Bu yüzden, İslam ağacının bir yaprağı, mesabesinde olan bir meselesi de, aynı kök ve gövde gibi hayatlı ve sağlamdır."

Bu pasajda imanın gövde, yaprağı vs'yi ibadet, ahlak  olarak açıklamışsınız. 

Halbuki orijinal metinde imandaki bütünlükten bahsetmiş. Yani şartlarından. Yani ibadet ve ahlaktan bahsetmemiş ki? Yani imanın şartları ağacın farklı kısımları gibi yani gövdesi, yaprağı, çiçeği gibi hepsi aynı kök olan imandaki öz birliğe, parçalanmazlığa bakıyor. 

Ne dersiniz? 

" Demek imanın altı rüknü birbirlerinden ayrılmaları mümkün değildir. Herbirisi umumunu ispat eder, ister, iktiza eder. O altı, öyle bir küll ve küllîdir ki, tecezzî kabul etmez ve inkısamı imkân hâricindedir. Nasıl ki, kökü göklerde tûbâ ağacı gibi, herbir dalı, herbir meyvesi, herbir yaprağı, o koca ağacın küllî, tükenmez hayatına dayanıyor. O kuvvetli ve güneş gibi zâhir o hayatı inkâr edemeyen, birtek muttasıl yaprağın hayatını inkâr edemez. Eğer etse, o ağaç, dalları ve meyveleri ve yaprakları sayısınca o münkiri tekzip edecek, susturacak. Öyle de, iman, altı rükünleriyle aynı vaziyettedir."