"Gaflet" nedir, nasıl giderilir?

Değerli Kardeşimiz;

Gaflet: Kelime olarak dikkatsizlik, endişesizlik, vurdumduymazlık gibi manalara geliyor.

Dini bir terim olarak gaflet; en mühim vazife olan Cenab-ı Hakk'a itaat ve ibadeti terk edip, abes, faydasız ve kıymetsiz şeylerle uğraşmak, nefsine ve hevesâtına tâbi olarak Allah’ı ve ahireti unutmak manasına geliyor.

Gafletin çok mertebe ve dereceleri vardır. Küfür bir gaflet-i mutlaka olduğu gibi ibadetlerdeki eksiklikler de bir gaflettir. Bu yüzden, gaflet sadece küfür ve fısk ile sınırlı değildir. Marifetin zirvesinde olan asfiyalar bile gafletten şikâyet edip, o hallerine tövbe etmişler. İmanın yoğunluğunda bile gafletler bulunabilir. Hatta manevî terakki yolunda bir alt makam bir üst makama nispetle gaflet telakki edilmiştir.

Hazreti Peygamber (asv)'in günde yüz defa tövbe etmesini, tasavvuf alimleri, terakkiden gelen makamlar arasındaki nisbi gaflete yapılan bir tövbe olarak değerlendirmişlerdir. Yani Peygamber Efendimiz (asv) sürekli terakki içinde olduğu için, bir alt makamı bir üst makama göre gaflet telakki edip, onun için istiğfar etmiştir.

Küfür, gafletin en koyu ve en kesif halidir. Bütün kâinat Allah’a ve ahirete güneş gibi parlak birer delil de olsalar -nitekim öyledirler de- küfrün kesif ve koyu girdabında sönükleşip kaybolurlar. Küfür gafletinin bu koyu ve kesif halini ancak ve ancak hidayet ve iman ışığı yırtabilir ki, burada yine iş, insanın irade ve talebine bakıyor. Yani insan, iradesini hidayet ve imandan yana sarf etmedikçe, gaflet sarmalından kendini kurtaramaz.

Gaflet öyle sinsi bir hastalıktır ki, hidayet ve iman sahasında da varlığını devam ettiriyor. İman etmiş birisi imanın yoğunluğunu her daim hissedip yaşayamıyor. İman etmiş ama imanın tadını ve kokusunu alamıyor. Bunun yegâne sebebi gaflettir.

Evet, gaflet imanın tesirini kıran, zehirli ve fark edilmeyen sinsi bir düşmandır. Bu düşman uzun vadeli hesaplar yapar; hedefi, imanı kalpten tart etmektir. Günahlar gafletin sivri başlarıdır. Nasıl ciğerdeki sinsi bir hastalık deride çıban şeklinde tezahür ediyor ise, gaflet de günah ve fısk şeklinde tezahür ediyor. Günahlar gafletin sinsi ve tehlikeli meyveleridir. Gaflet tövbe ve tefekkür ile imha edilmez ise, neticesi helakettir.

Gafleti besleyip büyüten; ülfet, ünsiyet, dünyevi meşgale, zaafı iman gibi şeylerdir. Bunlar kökten tedavi edilmedikçe, gaflet kanseri de tedavi edilemez.

Risale-i Nur’da “gaflet uykusu” “gaflet sersemliği” “gaflet sarhoşluğu” “gaflet zulümatı” “gaflet perdesi” "tegafül" gibi dikkat çekici ifadelere rastlarız.

Suyun buhar, sıvı ve buz halleri olması gibi gafletin de dereceleri vardır. İnsan dünyaya daldıkça gaflet kalınlaşır, adeta bir buz dağına dönüşür.

Gafletin en büyük ilacı, huşu ve huzurdur. Huşu ve huzur Allah’ın huzurunda olduğunu idrak edip ona göre hareket etmektir.

Allah’ın huzurunda olduğunu sürekli akılda ve zinde tutmanın tek yolu, her şeyde ona açılan marifet pencerelerini görebilmek ve okuyabilmek ile mümkündür. Yani bir çiçeğe, bir böceğe, bir yıldıza baktığımız zaman, Allah’ın isim ve sıfatlarının tecellisini o şeylerde görebiliyor isek, o zaman her şey bize O’nu hatırlatır ve O’nu gösterir. Ne yana kafamızı çevirsek O’nu görürüz. İşte bu manaya huzuru İlahide meleke kesbetme deniyor. Yani sürekli onun huzurunda olduğumuzu akılda ve zinde tutmamız demektir. Işık nasıl karanlığın düşmanı ise, huşu ve huzur da gafletin düşmanıdır.

Böyle bir huzur ve meleke ancak sağlam ve tahkiki bir iman ile kazanılır. Bu zamanda sağlam ve tahkiki iman derslerini Risale-i Nurlarda bulmak mümkündür. Risale-i Nurlarla ile meşgul olmak onun penceresi ile tefekkür etmek, o güzel huzur ve meleke durumunu temin edebilir ve ediyor. Eczanelerden hastalığımız için ilaç aldığımız gibi, kitapçılardan gafletimiz için Risale-i Nurlar ve benzeri kitaplar almalıyız vesselam.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü