"Sana verilmiş zerreden ta ademe kadar olan bütün meratib-i vücudun her bir menzilinde suale çekileceksin." İzah eder misiniz?

Soru Detayı

- "ta ademe kadar" ne demek?
- "hem bütün meratib-i vücudun her bir menzilinde suale çekilmek nasıl oluyor?
- Akıl balîg olduğu zaman teklif olmuyor mu, daha öncesi ve ya zerre iken mazhar olduğu nimetlerden insan neden suale çekilir, bu ne demektir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Evet, ukûl yanında kat’iyyen takarrur etmiştir ki, vücud elbette bir illet ister. Adem ise, illeti iktiza etmez. Öyle ise, sana verilmiş zerreden ta ademe kadar olan bütün meratib-i vücudun her bir menzilinde suale çekileceksin."(1)

Burada "suale çekilmek" tabiri hukuki anlamda değil, daha çok hesap görme, verilen nimetlerin en ince ayrıntısına kadar izhar ve ilan edilmesi, insan bilincinin hiçbir zaman idrak edemeyeceği aşamalardaki verilmiş nimetlerin beyan edilip gösterilmesi anlamında kullanılıyor. Bu verilen nimetleri şuurlu ve reşit olduğumuz zamanlarda şükrünü yerine getirmek ve kıymetini bilmekle arz etme mecburiyetimiz vardır.

Mahşerde kurulacak mizan ve amel defteri öyle ayrıntılı, öyle şeffaf ve öyle ihatalı olacak ki, insanın varlık aşamasındaki bütün merhaleleri izhar ve ilan edilecek ve insan nasıl bir süreçten geçtiğini bütünü ile eksiksiz bir şekilde görebilecek.

Bu manaya işaret eden birçok ayet var, onlardan birkaç tanesini örnek olarak takdim edelim:

"Her insanın amellerinin (yazılı olduğu sahifeyi) boynuna asmışızdır. Kıyamet günü ona bir kitap çıkarırız. Onu (kitabı) açık olarak karşısında bulur." (İsrâ, 17/13)

"(Ortaya iyiliklerin ve kötülüklerin yazılı olduğu) kitap konur. Suçlu günahkârların o (kitapta) olandan dolayı korku ve endişe içinde olduğunu görürsün. Derler ki: 'Eyvahlar olsun bize! Ne oluyor bu kitaba da küçük büyük ne varsa, hiçbir şeyi bırakmadan kaydetmiş!..' Yaptıklarını karşılarında hazır bulmuşlardır. Senin Rabbin kimseye zulmetmez." (Kehf, 18/49)

"Adalet terazilerini kıyamet günü için kurarız. Hiç kimseye zulmedilmez. Hardal tanesi ağırlığında (basit bir şey dahi) olsa onu getiririz. Hesap sorucu olarak biz yeteriz." (Enbiya, 21/47)

"Kim zerre miktarı hayır yapmışsa onu (karşılığını) görür. Kim de zerre miktarı şer işlemişse onu (karşılığını) görür." (Zilzal, 99/7-8)

Ayetler, dünyada yapılan en küçük hayır veya şerrin bile kaybolmayacağını, ahiret gününde bunun hesabının verileceğini ve karşılığının ödül veya ceza şeklinde alınacağını ifade eder. Müfessirler bu ayetten insanın mazhar olduğu her bir iyilik ve ihsanın da gösterileceğini ayrıca ifade etmektedirler.

1) bk. Mesnevi-i Nuriye, (trc. Badıllı).

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...