Mesnevî-i Nurîye (Badıllı Tercümesi)
İçerikler
-
"Ağaçlara bak, gör ki; onlar yerlerinde mütevekkilane durdukları için, rızıkları hareket ederek onlara koşup gelmektedir. Fakat hayvanat ise, harisane rızık peşinde koştuklarından..." Ne demektir?
-
"Âlemin hey'et-i umumiyesinde husule gelen eserler, semereler, tahavvüllere ve inkılaplara medar ve masdar olmak üzere; âlemin içine almış olduğu eczanın..." İzah eder misiniz?
-
"Arkalarından gelen emsalleri ve zahiri esbaplarıyla beraber zeval bulmalarıyla Zat-ı Vacib-ül Vücud'un ezeliyetine, sermediyetine ve ehadiyetine şehadet ederler." Ne demektir?
-
"Bil ey mütefekkir-i müteharri, fakat mütehayyir! Senin, bir şeyin hakikatini veya hikmetini araştırırken, ilmin nihayete ererse..." İzah eder misiniz?
-
"Bir adam, bir halet-i kudsiye içinde bir kelime-i tayyibeden rahmetin bir hazinesini bulup açabilir." Misal vererek izah eder misiniz?
-
"Bir mevzua, bir sıfatı, subutî bir haml ile isbat etmektir. Fakat mahmul olacak sıfat, sabite ve lazıme olması lazımdır..." İzah eder misiniz?
-
"Bir şeyin küçüklük ve gizlilik ve muhatiyet derecesi ile, ona karşı ihtimamkârlık ve ihmalden masuniyet ve müdahale-i gayrdan ve tesadüfün oyuncaklığından..." İzah eder misiniz?
-
"Bismillah hava-yı nesimi gibi (insanın ağzından) dâhile girip içi tathir ederken; dışarı çıktığında nefsin içinde semereler verir,.." İzah eder misiniz?
-
"Cenab-ı Hakk'ın izniyle bir zaman gelir, birisi bütün bu müteferrik hadsleri ve parça parça aynaları tahrir ve tasvir edip birleştirirse; öyle bir ayna onlardan çıkabilir..." Ne demektir?
-
"Cenab-ı Hakk'ın masnuatında tefekkür ettiğin zaman, kendini bir Japon veyahut Osmanlı Müslüman gibi tefekkür et... Avrupalı bir ecnebi gibi tefekkür etme!" İzah eder misiniz?
-
"Cenab-ı Hakk’a karşı münacat ederken vaziyetin; gözsüz ve sağır olarak bir yerde oturtulmuş birisinin, telefonun kulağında fısıldayarak, meşrıktaki birisine nida..." Ne demektir?
-
"Eğer ecellerin vakti muayyen olmuş olsaydı, ilm-i Bari' cihetinden onların adem-i taayyünü tevehhüm olunacaktı..." İzah eder misiniz?
-
"Emrin de nehy gibi ondan teferru' ve teşaub eden çeşitli kısımlarını, manalarını on dokuza kadar iblağ ederek zikretmiştir. Zikretmediği kısımlar da vardır." Kavramlarla birlikte izah eder misiniz?
-
"Evet, şu masnuattaki kemal-i hüsn-ü sanat, risalet-i Ahmediyeye (asm) kat’î bir tarzda delalet ederler." Sanatın kemali, Efendimizin (asm) risaletine nasıl delil oluyor?
-
"Ey kardeş bil ki! Kalkanın kırılıp alçalmasında, cennetin açılış ve fethedilişi vardır." cümlesini ve devamındaki haşiyeyi izah eder misiniz?
-
"Ey zaman, zalim zaman!" ifadesini "Âdemoğlu, 'yazıklar olsun dehre (zamana)' demesin." şeklindeki rivayetlerle değerlendirir misiniz?
-
"Hakaik-ı İlahiyenin zarf ve mahalleri ise, her şeyi içine alan ve gayr-ı mahdud bulunan âlem-i haricîdir. Yoksa senin mukayyed ve daracık zihnin değildir." İzah eder misiniz?
-
"Hatta seyyal ve seri-üz zeval olan şeylerin dahi, (kelime ve tasavvurat gibi) birer başka mevzileri olup zevalden masun kalmak için oralara tahassun ederler,.." İzah eder misiniz?
-
"Hem kâinatın cümud ve cahliyetiyle beraber, onda muhit bir şuurun âsârı tezahür ediyor. Bu ise gösteriyor ki; bu muhit şuurun sahibi ancak..." İzah eder misiniz?
-
"Hem o katreler zemin yüzünü baştan başa âdeta bir tabaka halinde kaplamış veyahut küllî-i zû cüz'iyata dönen küll-ü zû ecza gibi bir vaziyet almışlardır." İzah eder misiniz?
-
"Her küllî kaziye, mevzuunun efradı ve teşrihatı adedince kazayayı tazammun eden bir fezlekedir..." Devamıyla izah eder misiniz?
-
"Her namaz vakti, âlem-i İslamı bir mescid ve o mescidin mihrabı Mekke ve o mihrabın ayeti de Kâbe olarak tasavvur..." Neden "Beyazıt camii" ve "ikindi vakti" izah eder misiniz?
-
"İmam ve reisi Mehdî (ra) olan bir silk-i nuranide zevil-himem müceddidlerin ona insilaklerini teşci’ içindir." İzah eder misiniz?
-
"İmkân ve vücub arasındaki hadsiz mesafeden sonra da sonsuz seradikat-ı tecelliyat vardır. Ve bunların ötesi ise, ölüm ve helakettir." İzah eder misiniz?
-
"İnsanın fikrinin gayesi ve son mertebesi, nefs-i natıkanın kâinata manevi bir harita olmasından ibarettir." İzah eder misiniz?
-
"İşte insan dahi, suret-i cismaniyesi dairesinden nüzul ede ede; manevi, ruhi ve berzahi olan dairelerin tabakatında dolaşarak,.." İzah eder misiniz?
-
"Lafız, fikrin kaymağı, tasavvurun sureti, teemmülün bekası, zihnin remzidir." cümlesini eder misiniz?
-
"Lisan, ilk saha-i vücuda çıktığı devirde, savtlar içerisinde görünmez, işitilmez birtakım oturtulmamış zaif harflerin tohumuna benzeyen..." Diller nasıl gelişti?
-
"Maadin de hatta camidatın dahi, bu nimet ve lezzetten kendilerine münasip olacak bir surette hissedardırlar." Cansızlar ve madenlerin izdivaç, telkih gibi vaziyetleri nasıl anlaşılabilir?
-
"Mesela ilim gibi; bir vechi karanlık, bir vechi ziyadardır. Fakat şeytane olan nefis, ziya tarafını sana gösterip, altında karanlık vechini yutturur." İzah eder misiniz?
-
"Mesleklerini aşağı tabakalara da tamim etmek için, batıl ve dalalete düşmemek için, şartlar adıyla bazı alâmat-ı ihtiraz koymuşlardır." Alâmat-ı ihtirazı izah eder misiniz?
-
"Mir'at-ı zihinde olan bir şey, bir cihetten zihnin mazrufu olduğu hasebiyle malumdur... Levazımının başka başka olmasıyla beraber, zihnin sıfatı olduğu için ilimdir." İzah eder misiniz?
-
"Nefis, şeytanlara bile üstad ve muallim oluyor ki, onun şirk-i hafisinden tereşşuh eden halleri, o masum şeyin de içine akseyler." İzah eder misiniz?
-
"Nefs-i emmare, şu haliyle deve kuşu gibidir ki; aleyhinde olan işlerde dahi kendi lehinde bir cihet görüyor." Misalle izah eder misiniz?
-
"Nefse dense: 'Sana emir olunan şeylerle amel et! Niçin imtisal etmiyorsun?' O ise, imtisal etmeden, onun izanından en uzak bir şeye atlamakla başka meseleye intikal ettirir..." İzah eder misiniz?
-
"Nefsinin zatı içinde ve merkezinde öyle yerler ve şeyler vardır ki; onun Fâtır'ından başka ne senin, ne de hiç kimsenin ne elleri, ne şuuru, ne de hissi onlara ulaşmaz..." İzah eder misiniz?
-
"O latife, Allah’a yemin ettiği zaman, (Yani bir şeyi ondan istediği vakit) Allah onun yeminini doğruluyor, yani dilediğini kabul ediyor." Latife ve hadisin manası nedir?
-
"Onun meşum gururu, bütün enva-i şirkten necatına bir vesile olur." Nefsin kibri nasıl şirkten kurtarır?
-
"Saat, senin günlük ömründen ne kadar geçtiğini sana bildirir, fakat kendisi ne yaptığını bilmez. Belki ancak bildiği şey, içindeki çarklarının sıkışmasındaki zevalin elemi…" İzah eder misiniz?
-
"Salat ü selamı yalnız bir zikir olarak dercetmiyor. Aynı zamanda onda bir iman inkişafı, aynı zamanda bir ilim ve yine aynı zamanda mü'min-i musalliyi evham..." Ne demektir?
-
"Salih kimselerin dahi letaifi, bazan süfliyete doğru nüzul edebiliyor..." Salih insanlarda neden manevi düşüşler oluyor, izah eder misiniz?
-
"Sana gönderilip, baştan ayağa dek seni zinetlendiren çeşitli nimetler, mehasinler ve letaifler ise; birbirinden ayrı, mütenevvi' hicapların ortasından..." İzah eder misiniz?
-
"Sana verilmiş zerreden ta ademe kadar olan bütün meratib-i vücudun her bir menzilinde suale çekileceksin." İzah eder misiniz?
-
"Sen metalibinin en güzelleri içinde pûyan iken, yine ittihamda bulunuyorsun... Tuh, tuf senin bu deni himmetine!.. Daimi bir sultanı, zail ve deni bir fakire hizmetkâr ediyorsun." Ne demektir?
-
"Su, hava, ziya ve toprak, hususan kar, bunların her birisi âdeta emr-i İlahinin vahdetine veya o vahdani olan emrin telakkisine karşı temsil-i vazife için denize kesilmiş katrelerdir." Ne demektir?
-
"Taksim-ül meşaribdir ki, kabiliyet ve istidada göre işlerin taksimi lazımdır. Kömürcü fırıncının işini bilmez. Karınca devenin yükünü kaldıramaz. Müezzin müftünün işini göremez..." Ne demektir?
-
"Taksimü’l-a'maldir ki; adamlara iş seçilsin değil, bilakis işlere adamlar intihab edilsin... Bu taksimlere riayet edilmediğinden seleflerden daha çok ektiğimiz halde..." Ne demektir?
-
"Tavr-ı zulmet içinde nefs-i emmarenin halatının muhafazası ile beraber; ziya ve nur talep etmek, hem de ziyayı, nefsin zulmetli tabiatıyla birleştirmeye çalışmak,.." İzah eder misiniz?
-
"Vicdan, nefs-i emmare için yalancı bir mıklabdır. Ve bu vicdanın mevkii ise, insanın iki cenbi..." Üstad'ımızın, vicdanın bedendeki yerini söylemesi ile izah eder misiniz?