Mesnevî-i Nurîye (Badıllı Tercümesi)

İçerikler


  1. "Ağaçlara bak, gör ki; onlar yerlerinde mütevekkilane durdukları için, rızıkları hareket ederek onlara koşup gelmektedir. Fakat hayvanat ise, harisane rızık peşinde koştuklarından, onların rızıkları yerinde sabit durur." İzah eder misiniz?

  2. "Âlemin hey'et-i umumiyesinde husule gelen eserler, semereler, tahavvüllere ve inkılaplara medar ve masdar olmak üzere; âlemin içine almış olduğu eczanın ihtilat, irtibat, bağlantılar sebebiyle birbirinin içerisine girmiş silsile..." İzah eder misiniz?

  3. "Bak nasıl su, hava, ziya ve toprak, hususan kar, bunların her birisi âdeta emr-i İlahinin vahdetine veya o vahdani olan emrin telakkisine karşı temsil-i vazife için denize kesilmiş katrelerdir gör." denize kesilmekle birlikte izah eder misiniz?

  4. "Bil ey insan! Sana gönderilip, baştan ayağa dek seni zinetlendiren çeşitli nimetler, mehasinler ve letaifler ise; birbirinden ayrı, mütenevvi' hicapların ortasından bir mizan-ı mahsus ile geçer, gelirler..." İzah eder misiniz?

  5. "Bil ey mütefekkir-i müteharri, fakat mütehayyir! Senin, bir şeyin hakikatini veya hikmetini araştırırken, ilmin nihayete ererse veyahut bir şeyde nihayetsizlikten bir cihet görürsen..." İzah eder misiniz?

  6. "Bil ey nefs-i emmare! Sen metalibinin en güzelleri içinde pûyan iken, yine ittihamda bulunuyorsun... Tuh, tuf senin bu deni himmetine!.. Nasıl olur da sen, daimi bir sultanı, zail ve deni bir fakire hizmetkâr ediyorsun." İzah eder misiniz?

  7. "Bir adam, bir halet-i kudsiye içinde bir kelime-i tayyibeden rahmetin bir hazinesini bulup açabilir." Misal vererek izah eder misiniz?

  8. "Bir mevzua, bir sıfatı, subutî bir haml ile isbat etmektir. Fakat mahmul olacak sıfat, sabite ve lazıme olması lazımdır... Her bir ilmin meseleleri hamliye, mucibe, külliye olmakla; hariçte zaruri, zihinde nazari olan meselelerdir." İzah eder misiniz?

  9. "Bir şeyin küçüklük ve gizlilik ve muhatiyet derecesi ile, ona karşı ihtimamkârlık ve ihmalden masuniyet ve müdahale-i gayrdan ve tesadüfün oyuncaklığından mahfuziyeti ziyadeleşerek, onun üstünde mahlukiyet ve mec’uliyetin zuhuru..." İzah eder misiniz?

  10. "Cenab-ı Hakk'ın izniyle bir zaman gelir, birisi bütün bu müteferrik hadsleri ve parça parça aynaları tahrir ve tasvir edip birleştirirse; öyle bir ayna onlardan çıkabilir ki, aynelyakînin nuru o aynada zahir ve nümayan olacaktır." İzah eder misiniz?

  11. "Cenab-ı Hakk'ın masnuatında tefekkür ettiğin zaman, kendini bir Japon veyahut Cezair-i Bahr-i Muhit'ten birisi farzeden bir Osmanlı Müslüman gibi tefekkür et... Avrupalı bir ecnebi gibi tefekkür etme!" İzah eder misiniz?

  12. "Eğer ecellerin vakti muayyen olmuş olsaydı, ilm-i Bari' cihetinden onların adem-i taayyünü tevehhüm olunacaktı ki; o zaman, o taayyün, kanun-u tabiîye (fıtrîye) tefvizi ile tevehhüm edilecekti." İzah eder misiniz?

  13. "Ey kardeş bil ki! Kalkanın kırılıp alçalmasında, cennetin açılış ve fethedilişi vardır." cümlesini ve devamındaki haşiyeyi izah eder misiniz?

  14. "Hadis-i şerifte اِذَا اَقْسَمَتْ عَلَي اللّٰهِ لَاَبَرَّهَا Yani: O latife, Allah’a yemin ettiği zaman, (Yani bir şeyi ondan istediği vakit) Allah onun yeminini doğruluyor, yani dilediğini kabul ediyor." Latife ve hadisin manası nedir?

  15. "Hakaik-ı İlahiyenin zarf ve mahalleri ise, her şeyi içine alan ve gayr-ı mahdud bulunan âlem-i haricîdir. Yoksa senin mukayyed ve daracık zihnin değildir." İzah eder misiniz?

  16. "Hatta seyyal ve seri-üz zeval olan şeylerin dahi, (kelime ve tasavvurat gibi) birer başka mevzileri olup zevalden masun kalmak için oralara tahassun ederler, ancak surette tetavvur ediyorlar." İzah eder misiniz?

  17. "Hazret-i Üstad, bu i'lemde emrin de nehy gibi ondan teferru' ve teşaub eden çeşitli kısımlarını, manalarını on dokuza kadar iblağ ederek zikretmiştir. Zikretmediği kısımlar da vardır." Buradaki kavramlarla birlikte izah eder misiniz?

  18. "Hem kâinatın cümud ve cahliyetiyle beraber, onda muhit bir şuurun âsârı tezahür ediyor. Bu ise gösteriyor ki; bu muhit şuurun sahibi ancak bir Zat-ı Semi' ve Basir'dir. Öyle ise bir Âlim-i Habîr'in vücub-u vücuduna delalet eder." İzah eder misiniz?

  19. "Hem mesela saat, senin günlük ömründen ne kadar geçtiğini sana bildirir, fakat kendisi ne yaptığını bilmez. Belki ancak bildiği şey, içindeki çarklarının sıkışmasındaki zevalin elemini…" İzah eder misiniz?

  20. "Hem o katreler zemin yüzünü baştan başa âdeta bir tabaka halinde kaplamış veyahut küllî-i zû cüz'iyata dönen küll-ü zû ecza gibi bir vaziyet almışlardır." İzah eder misiniz?

  21. "Her küllî kaziye, mevzuunun efradı ve teşrihatı adedince kazayayı tazammun eden bir fezlekedir..." Devamıyla izah eder misiniz?

  22. "Her namaz vakti, âlem-i İslamı bir mescid ve o mescidin mihrabı Mekke ve o mihrabın ayeti de Kâbe olarak tasavvur edilmesi... Bayezid Camiindeki ikindi vaktinin dakikaları gibi olur." Neden "Beyazıt camii" ve "ikindi vakti" izah eder misiniz?

  23. "İmam ve reisi Mehdî (ra) olan bir silk-i nuranide zevil-himem müceddidlerin ona insilaklerini teşci’ içindir." İzah eder misiniz?

  24. "İmkân ve vücub arasındaki hadsiz mesafeden sonra da sonsuz seradikat-ı tecelliyat vardır. Ve bunların ötesi ise, ölüm ve helakettir." İzah eder misiniz?

  25. "İnsanın fikrinin gayesi ve son mertebesi, nefs-i natıkanın kâinata manevi bir harita olmasından ibarettir." İzah eder misiniz?

  26. "İşte insan dahi, suret-i cismaniyesi dairesinden nüzul ede ede; manevi, ruhi ve berzahi olan dairelerin tabakatında dolaşarak,.." İzah eder misiniz?

  27. "Lafız, fikrin kaymağı, tasavvurun sureti, teemmülün bekası, zihnin remzidir." cümlesini eder misiniz?

  28. "Lisan, ilk saha-i vücuda çıktığı devirde, savtlar içerisinde görünmez, işitilmez birtakım oturtulmamış zaif harflerin tohumuna benzeyen ve ekserisi tam fıtratı taklid ve temsile delâlet eden bir vaziyette idi..." Diller nasıl gelişti, izah eder misiniz?

  29. "Mesela ilim gibi; bir vechi karanlık, bir vechi ziyadardır. Fakat şeytane olan nefis, ziya tarafını sana gösterip, altında karanlık vechini yutturur." İlmin ışıklı ve zulmetli yüzleri nedir, nefsin karanlıklı yönü yutturması nasıl anlaşılabilir?

  30. "Mesela salat ü selamı yalnız bir zikir olarak dercetmiyor. Aynı zamanda onda bir iman inkişafı, aynı zamanda bir ilim ve yine aynı zamanda mü'min-i musalliyi evham ve şübehattan kurtaran hakikatleri serdererek..." İzah eder misiniz?

  31. "Nasılki mir'at-ı zihinde olan bir şey, bir cihetten zihnin mazrufu olduğu hasebiyle malumdur. Öbür cihetten ise, levazımının başka başka olmasıyla beraber, zihnin sıfatı olduğu için ilimdir." İzah eder misiniz?

  32. "Nebatat , eşcar ve maadin de hatta camidatın dahi, bu nimet ve lezzetten kendilerine münasip olacak bir surette hissedardırlar." Cansızlar ve madenlerin izdivaç, telkih gibi vaziyetleri nasıl anlaşılabilir?

  33. "Nefis, şeytanlara bile üstad ve muallim oluyor ki, onun şirk-i hafisinden tereşşuh eden halleri, o masum şeyin de içine akseyler." İzah eder misiniz?

  34. "Nefs-i emmare, şu haliyle deve kuşu gibidir ki; aleyhinde olan işlerde dahi kendi lehinde bir cihet görüyor." Misalle izah eder misiniz?

  35. "Nefse dense: 'Sana emir olunan şeylerle amel et! Niçin imtisal etmiyorsun?' O ise, imtisal etmeden, onun izanından en uzak bir şeye atlamakla başka meseleye intikal ettirir..." İzah eder misiniz?

  36. "Nefsinin zatı içinde ve merkezinde öyle yerler ve şeyler vardır ki; onun Fâtır'ından başka ne senin, ne de hiç kimsenin ne elleri, ne şuuru, ne de hissi onlara ulaşmaz ve yanaşmaz." İzah eder misiniz?

  37. "Onun meşum gururu, bütün enva-i şirkten necatına bir vesile olur." Nefsin kibri nasıl şirkten kurtarır?

  38. "Salih kimselerin dahi letaifi, bazan süfliyete doğru nüzul edebiliyor..." Salih insanlarda neden manevi düşüşler oluyor, izah eder misiniz?

  39. "Sana verilmiş zerreden ta ademe kadar olan bütün meratib-i vücudun her bir menzilinde suale çekileceksin." İzah eder misiniz?

  40. "Seciyeleri güzel, ukul-ü selime sahipleri hakka doğru yürüdükleri zaman, mesleklerini aşağı tabakalara da tamim etmek için, batıl ve dalalete düşmemek için, şartlar adıyla bazı alâmat-ı ihtiraz koymuşlardır." Alâmat-ı ihtirazı izah eder misiniz?

  41. "Taksim-ül meşaribdir ki, kabiliyet ve istidada göre işlerin taksimi lazımdır. Kömürcü fırıncının işini bilmez. Karınca devenin yükünü kaldıramaz. Müezzin müftünün işini göremez..." İzah eder misiniz?

  42. "Taksimü’l-a'maldir ki; adamlara iş seçilsin değil, bilakis işlere adamlar intihab edilsin. Maalesef bu taksimlere riayet edilmediğinden seleflerden daha çok ektiğimiz halde, onlardan pek az bir derecede mahsulat alıyor, fayda görüyor." İzah eder misiniz?

  43. "Tavr-ı zulmet içinde nefs-i emmarenin halatının muhafazası ile beraber; ziya ve nur talep etmek, hem de ziyayı, nefsin zulmetli tabiatıyla birleştirmeye çalışmak, çok elim ve şedittir..." İzah eder misiniz?

  44. "Vacib-ül Vücud'un vücub-u vücuduna şehadet ettikleri gibi, kendileri hem arkalarından gelen emsalleri ve zahiri esbaplarıyla beraber zeval bulmalarıyla Zat-ı Vacib-ül Vücud'un ezeliyetine, sermediyetine ve ehadiyetine şehadet ederler." İzah eder misiniz?

  45. "Vaziyetin, gözsüz ve sağır olarak bir yerde oturtulmuş birisinin, telefonun kulağında fısıldayarak, meşrıktaki birisine nida ediyor da kaşlarıyla, manzar-ı a'lâda hurdebinî teleskoplarla ona bakan zata işaret eden şahıs gibi ol!" İzah eder misiniz?

  46. "بِسْمِ اللّٰهِ hava-yı nesimi gibi (insanın ağzından) dâhile girip içi tathir ederken; dışarı çıktığında nefsin içinde semereler verir, cismin içinde gördüğü vazifeler ve verdiği semereler gibi..." İzah eder misiniz?

  47. Mesnevî-i Nurîye'de (Badıllı Tercümesi) Kürtçe olarak geçen "Ey zaman, zalim zaman!" ifadesini "Âdemoğlu, 'yazıklar olsun dehre (zamana)' demesin." şeklindeki rivayetlerle değerlendirir misiniz?

Yükleniyor...