"Tanıttırmak ve sevdirmek, elbette meyl-i merhamet ve irade-i nimetten geliyor." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
İnsandaki "ene" duygusu sadece Allah’ın sonsuz sıfatlarını bir nebze idrak etmek için verilmiş mukayese vasıtasıdır. Yoksa Allah’ın sıfat ve şuunatını birebir tutan bir mizan değildir. Bu nedenle bizdeki küçücük cüz'i ölçücükler ve sanatçıklarla Allah'ın sonsuz ve zatî olan hakiki sıfatlarını anlayabiliyor ve okuyabiliyoruz.
İşte Allah kâinattaki sonsuz hikmetleri ile kendini bize tanıttırmak, sayısız ikram ve nimetleri ile de sevdirmek istiyor. İnsana düşen vazife ise, iman ile onu tanımak, ibadet ile ona kendini sevdirmektir. Onun sonsuz şefkat ve keremi ikram ve ihsan etmek isterken, kibriya ve azameti de hamd, tesbih ve tekbir istiyor.
Bunun böyle olduğunu vahiy yoluyla nakli delillerle ilmi olarak anladığımız gibi, ruhumuza takılmış hisler ve cihazlarla da vicdani olarak da anlayabiliyoruz. Yani bir insanın zayıflara ve muhtaçlara yardım etmesinin arka planında bu inayeti tetikleyen ve besleyen mühim hislerden birisi de merhamet etmek, tanınmak ve duaya vesile bulmaktır. Bu hislerden de anlıyoruz ki, bu hisleri bize veren Cenab-ı Hak'ta da bu şuunat dediğimiz özel haller bizim taşıdığımız hisler nevinde olmasa da daha nezih ve mukaddes hâli mevcuttur.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
“Allah önce kendini tanıttırmak ister, bu yüzden merhamet eder.”
Bu yaklaşım, insan psikolojisinde olabilecek bir şeydir (önce tanınmak isteyip sonra iyilik yapmak gibi).
Ama Allah için Bediüzzaman’ın çizdiği tablo tam tersi:(Gerçi bu iki yönlüdüt)
Allah’ın merhameti ve keremi ezelîdir → Yani tanıttırmak ihtiyacı değil, zaten mevcut rahmet ve kerem sıfatının gereğidir.
Tanıttırma ve sevdirmeyi doğuran şey, bu merhamet ve nimet verme iradesidir.
Risale’deki mantık şu:
Allah’ın rahmeti (merhameti) ve keremi (ihsanı) ezelîdir.
Bu rahmet ve kerem, fiile dönüşünce yani nimet olarak verilince veya bir tecelli olarak görünce, bu aynı zamanda Allah’ı tanıttırma ve sevdirmedir.
Yani “kendini tanıtmak” ile “nimet vermek” aslında ayrı şeyler değil; nimet verme, tanıtmanın bir yolu oluyor.Bediüzzaman burada “tanıttırma”nın sadece rahmet ve keremle ilgili yönünü ele alıyor.
Ama Allah’ın kendini tanıttırmasının başka yönleri de var:
Tanıttırmanın farklı yönleri
1. Rahmet ve Kerem yönü
Nimet vererek, iyilik yaparak tanıttırmak.
Kaynak: Rahmân, Rahîm, Kerîm isimleri.
Risale’de bu yön özellikle “mevlid-i muhabbet” bağlamında işlenir.
2. Hâlık (Yaratıcı) yönü
Sanatıyla, yaratışındaki kudret ve hikmetle tanıttırmak.
Kaynak: Hâlık, Bâri’, Musavvir isimleri.
Yaratma fiilinin kendisi, tanımanın bir vesilesidir (bak: “Kâinat büyük bir kitap” mecazı).
3. Celâl ve Kibriya yönü vs.