Umumi derslerde cemaate; Yirmi Dokuzuncu Lem'a yani Tefekkürname'nin tercümesi ders olarak okunur mu?

Değerli Kardeşimiz;

Gayet manidar bir kitap muallimsiz olsa yani anlaşılmazsa, manasız kâğıttan ibaret kalır.

Risale-i Nur; muhtevasında hakaik-i imaniye ve esasat-ı İslamiye olmakla beraber, birçok hakikatleri izah ve ispat eden ve bu asrın idrakine lütfedilmiş, Kur’an’ın manevî bir tefsiridir. İtikadı bozulmuş ve imanı sarsılmış bu asrın insanlarına bir hidayet ve bir nurdur. Mahiyeti itibariyle bu hakikatleri derununda ihtiva eden Risale-i Nur Külliyatı anlaşılmak için yazılmıştır.

Zaten Muazzez Üstadımızın, Osmanlıca olarak telif ettiği külliyatı daha sonraları Latinceye tercüme etmesi ve bu hizmetten dolayı âdeta bayram etmesi bize güzel misaller hükmündedir. Ayrıca Arapça olan kısmını ise, tercüme ettirerek bu asrın insanlarının anlayışına sunmasının esas maksadı da külliyatın anlaşılması ve idrak edilmesidir.

Bu mesele asıl maksat ve gaye olmakla beraber; insanların aklından başka diğer duygu ve latifelerine hitap eden ve onları tatmin eden cihetleri de vardır. Ama bu vecihler; ikinci, üçüncü ve dördüncü gayeler olabilir. Bu hususta Risale-i Nur Külliyatının hem akla hem kalbe hem vicdana hem sair hissiyata, dua ve ilticaya, tefekküre ve ruhun sayamayacağımız kadar latifelerine bakan ve onları tatmin eden hikmetleri ve hitap mertebeleri vardır.

Bu vesileyle Risale-i Nur’un muhatabı bütün insanlardır. İnansın inanmasın her kim olursa olsun Risale-i Nurlarla muhatap olduğunda; bütün hissiyat ve latifelerini, bütün duygu ve melekelerini tatmin edecek bir şekilde manalara, nurlara ve feyizlere muhatap olabilir.

Burada bir manayı veya bir latifeyi öne çıkararak, diğer latife ve ihtiyaç sahalarını ihmal etmek yanlıştır. Bu sebeple Risale-i Nur Külliyatı; hem iman davası, hem dava içerisinde burhanlar silsilesi, hem dua kitabı, hem tefekkürname, hem zikir kitabı, hem fikir kitabı hem de insanın manevî zevklerini tatmin edecek harika bir eserdir.

Suale ise muhatabın kültürünü, anlayışını, faziletini, alışkanlıklarını ve meşrep ve meslek farklılığını nazara alarak cevap vermek lazımdır. Mesela, külliyatı sadece dua ve iltica makamında okuyup istifade etmek isteyen bir insana; mana ve muhtevasındaki derinlikleri nazara vermek fuzuli olur hem de o insanı yorar.

Risale-i Nur eserlerini ilm-i kelam cihetiyle nazara alıp tetkik dip, bu manada istifade etmek isteyenlere; zevk ve hissiyatla alakalı, dua ve iltica makamında olan veçhesini ısrarla gündemde tutmak yanlış ve hatalı olur.

Aynen öyle de söz konusu olan Yirmi Dokuzuncu Lem’a tefekkürname olarak telif edildiğinden, bir nevi fikren ve tefekkür manasında; dua ve iltica makamında ve üslubunda nazara verildiğinden, bu cihetiyle biraz daha meşgul olmak daha maslahatlı olabilir. Zira bu tefekkürnamede mana veçhesi bir derece perdelenmiş, ubudiyet esası olan dua ve iltica üslubu öne çıkarılmıştır. Tercümesinin yapılmamasının bir sebebi de bu olsa gerek. Ayrıca tefekkürnamede mana ciheti başka yerlerde fazlaca nazara verildiğinden, aklım manevî sofrası oralara bırakılmıştır.

Namazda ubudiyet esas olması hasebiyle, okunan surelerin tefsir ve manasına girmek namazın iltica ve ubudiyet sırrını bir derece gölgelediğinden müsaade edilmediği gibi...

Ancak namazın dışında, tüm okunan sureler ve dualar, mütalaa ve mana boyutlarıyla teferruatına kadar nüfuz edilip öğrenilebilir. Bunda bir mahsur yoktur.

Yirmi Dokuzuncu Lem’adaki tefekkürnameyi de bu manada değerlendirmeliyiz.

Ubudiyet ve dua makamında okunacaksa, telif edildiği gibi okunmasında fazilet daha fazladır. Ancak o tefekkürnameyi; mütalaa etmek cemaate ne mana taşıdığını tercümesiyle beraber anlatmak ve nazara vermek; imana kuvvet verip marifeti artıracağından dolayı hiçbir mahzuru yoktur, belki de fevkalade istifadeye medar olabilir.

Netice itibariyle, telif edilen Nur Külliyatı'nın muhtevasını; hangi makamda ve hangi maksatla kimlere nasıl ve ne şekilde okuyacağımızı tespit edip ona göre arz etmemiz mühimdir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü