"Valideler bu asırda, bir aşılama suretinde şefkatlerini yanlış bir tarzda sarf etmeleridir." Aşılamadan kasıt nedir? Hep anneler nazara veriliyor, bu konularda daha mı zayıflar?
Değerli Kardeşimiz;
"Birinci suâl: Neden fedakâr, yüksek bir şefkati taşıyan valide, bu zamanda, veledinin malından irsiyet almasından mahrum edildi, kader müsaade eyledi?
Gelen cevap şu: Valideler bu asırda, bir aşılama suretinde şefkatlerini yanlış bir tarzda sarf etmeleridir ki, 'Evlâdım şan ü şeref rütbesinde memuriyet kazansın.' diye, bütün kuvvetleriyle, evlâtlarını dünyaya, mekteplere sevk ediyorlar. Hatta, mütedeyyin de olsa, Kur’ânî ilimlerin okunmasından çekip dünyayla bağlarlar. İşte bu şefkatin bu yanlışından, kader bu mahrumiyete mahkûm etti." (Kastamonu Lâhikası, 169. Mektup)
Bu ihtar edici parça, evlat terbiyesinde şefkatin yönünün nasıl değişebileceğini ve bunun neticelerini çok net bir şekilde gözler önüne seriyor. Sorduğunuz iki mühim hususu sırasıyla ele alalım:
"Aşılama" Kelimesiyle Anlatılmak İstenen
Paragrafta geçen "aşılama suretinde şefkat" ifadesi, annelerin çocuklarına duydukları şefkati ve sevgiyi yanlış bir mecraya sevk etmelerini ifade eder.
Dünyevî Bir Telkin Süreci: Tıpkı bahçecilikteki aşılama işleminde bir bitkiye başka bir özün aşılanması gibi, burada da annelerin fıtri şefkat duygusu bir vasıta olarak kullanılarak çocukların ruhuna dünyevi hırs, makam sevgisi ve kariyer endişesi aşılanmaktadır.
Yanlış Öncelikler: Anneler, evlatlarının ebedî hayatını ve manevi selametini düşünerek şefkat göstermeleri gerekirken, âdeta onların sadece bu fani dünyada başarılı olmalarını hayatın gayesi gibi gösterirler. Bu durum, çocukların zihnine ve kalbine farkında olmadan "dünya her şeydir" fikrinin aşılanması mânâsına gelir.
Neden "Valideler" (Anneler) Vurgulanıyor?
Üstad Bediüzzaman Hazretlerinin bu konularda ekseriyetle anneleri hedef göstermesi, kadınların bu husustaki kusurlarından ziyade, şefkatin kaynağı, çocuk üzerindeki tesir gücünün büyüklüğü ve dış telkinlere daha açık olabilmeleri ile ilgilidir. Bu durumun temel sebepleri şunlardır:
- Çocuk Üzerindeki İlk ve En Güçlü Tesir: Çocuğun karakterinin şekillendiği ilk yıllarda en çok vakit geçirdiği, en büyük tesir altında kaldığı kişi annesidir. Dolayısıyla yönlendirme gücü en çok annelerin elindedir.
- Şefkatin Fıtri Gücü: Annelerin kalbi aşırı bir şefkatle donatılmıştır. Bu şefkat doğru kullanılmazsa, çocuğun başına gelebilecek maddi sıkıntılardan, fakirlikten veya dünyada geride kalmasından duyulan korku, anneleri bu yanlış yönlendirmeye (dünyaya sevk etmeye) sevk eder. Çocuklarının geleceğini garanti altına alma arzusu, onları istemeden de olsa manevi değerlerden uzaklaştırıp dünya mecrasına iter.
- Kadınların Zaaflarından Ziyade Rolü: Bu hitap bir suçlama değil, annelik makamının ne kadar büyük bir mesuliyet taşıdığına dikkat çekmedir. Anneler çocuklarının hem dünya hem de ahiret saadeti için en önemli kilit noktadır.
- Dış Telkinlere Açık Olma: İnsan dış telkinlere açık olan bir varlıktır. Fakat bu özelliği en çok yansıtan ve gerçekleştiren kadınlardır. Özellikle çocuklarıyla ilgili faydalı gördükleri bir şey, onların aleminde çok hızlı bir şekilde yer eder. Bu zamanda görenek belasıyla, Çocukların maneviyatı sağlamlaştırılmadan dünyevi ve geçici makam ve zenginliklere çocukları teşvik ederek, bilmeden ve istemeden çocuklarına zarar veriyorlar.
Özetle: Şefkatin yanlış kullanılması, anaların merhamet duygusunun çocukları dünyaya esir edecek şekilde yanlış telkinlerle (aşılama suretiyle) kullanılması anlamına gelmektedir.
İlave bilgi için tıklayınız:
- Çocuğun Manevi Eğitimi (Video: Dr. B. SABAZ)
- "İnsanın en birinci üstadı ve tesirli muallimi, onun validesidir." İzah eder misiniz?
- Çocuk Eğitimi ne zaman başlar?
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
ANNELERİN ŞEFKATİ YANLIŞ KULLANMASI
"Valideler bu asırda, bir aşılama suretinde şefkatlerini yanlış bir tarzda sarf etmeleridir ki, 'Evlâdım şan ü şeref rütbesinde memuriyet kazansın.' diye, bütün kuvvetleriyle, evlâtlarını dünyaya, mekteplere sevk ediyorlar. Hatta, mütedeyyin de olsa, Kur'ânî ilimlerin okunmasından çekip dünyayla bağlarlar. İşte bu şefkatin bu yanlışından, kader bu mahrumiyete mahkûm etti."
Burada dikkat edilmesi gereken husus şudur: Metin, bütün anneleri kapsayan bir genelleme yapmaz; belirli bir dönemde yaygınlaşan bir eğilimi tespit eder. Bunu metnin kendi ifadelerinden anlıyoruz:
· "Bu asırda" kaydı, tespitin zamana bağlı olduğunu, her çağ için geçerli bir hüküm olmadığını gösterir.
· "Mütedeyyin de olsa" ifadesi, dindar annelerin bile bu hataya düşebildiğini söylerken, aynı zamanda bu hataya düşmeyenlerin de var olduğunu ima eder.
· "Bütün kuvvetleriyle" ifadesi, tek tük bir durum değil, bilinçli ve yoğun bir yönelişi anlatır.
Yani doğru okuma şudur: "Bu dönemde annelerin çoğunda görülen bir yanlış eğilim var" — "bütün anneler böyledir" değil. Genelleme "hepsi" der; yaygınlık ise "çoğu" der ve istisnayı dışarıda bırakmaz. Metin, ikincisini kasteder.
Dolayısıyla bu cümleyi bir suçlama veya mahkûmiyet olarak değil, şefkat gibi güçlü bir duygunun nasıl yanlış yönlendirilebileceğine dair bir uyarı olarak okumak gerekir. Nitekim aynı metin, şefkatini doğru yönde kullanan annelerin çocuklarının ahirette anneleri için şefaatçi olacağını da müjdeler; bu da doğru yapanların varlığını açıkça kabul ettiğini gösterir.
ŞEFKAT KAHRAMANLARI
Şefkat kahramanlığı motordur, yanlış aşılama ise yanlış yöne sürülen bir arabadır. Motorun gücü gerçektir ve iyi bir şeydir; sorun motorun kendisinde değil, yönelimdedir. Kahramanlık düzeyindeki şefkatin sadece dünyevi makam ve mevkiler için harcanması, ebedi değerler için kullanılmamasıdır.