"Yumurtaların envâında ve nutfelerin aksamında ve çekirdeklerin esnafında ve tohumların ecnâsında..." İzah eder misiniz? “Evâmir-i tekvîniye cihetiyle makam ve nur sahibi olmaları” ne demektir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hem madem ruh cisme hâkim olduğu gibi; camid maddelerde dahi kaderin yazdığı evamir-i tekviniye, o maddelere hâkimdir. O maddeler, kaderin manevî yazısına göre mevki ve nizam alabilirler. Meselâ: Yumurtaların enva'ında ve nutfelerin aksamında ve çekirdeklerin esnafında ve tohumların ecnasında kaderin ayrı ayrı yazdığı evamir-i tekviniye cihetiyle ayrı ayrı makam ve nur sahibi oluyorlar."(1)

Allah, her tohumun, her çekirdeğin, her nutfenin içine kader kalemi ile ayrı ve farklı programlar yazmış ve değişik kanunları ihdas etmiştir. Mesela, erik çekirdeğinin içine erik ağacının ya da meyvesinin hususiyetlerini yazmış ve hayat kanunu olarak da ona göre kanunlar tanzim etmiştir. Erik çekirdeğinin içinden çıkacak erik ağacında tecelli eden isimler onun nurları gibidirler.

Mesela, bir çiçek tohumunun programı Allah’ın Müzeyyin, Latif ve Cemîl gibi isimlerini tanıtmaya ve sevdirmeye programlanmıştır; yani bu çiçek üstünde bu isimler galip demektir. Bir buğday başağının içinde ise daha çok Rezzâk, Kerîm ve Mün’im isimlerinin mânâsı galiptir, yani buğday filizinin makam ve nuru bu isimleri tarif etmek ve sevdirmek içindir. Her bir tohum ve çekirdekte bu mânâları okumak mümkündür.

Mesela, bazı bitkiler veya hayvanlar ilaç yapımında kullanılırlar. Bunlar farklı isimlere ayna oldukları gibi, azami bir şekilde Şafi ismini gösterir ve bununla makam kazanırlar.

Yumurtaların envaı ve nutfelerin aksamı için de aynı mana düşünülebilir. Her biri ayrı esmâya mazhar olmakla, yine ayrı nurlara ve makamlara sahip olurlar.

(1) bk. Sözler, Otuzuncu Söz, İkinci Maksat.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...