Zaloğlu Rüstem hakkında bilgi verebilir misiniz? Kâfir olan birinin, Risale-i Nurlarda (veya diğer İslamî kitaplarda) kahramanlığının emsal olarak kullanılmasının hikmeti nedir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Risale-i Nur'da geçen her isim, müspet anlamda olacak diye bir kaide bulunmuyor. Bazen bir hakikati akla yaklaştırmak için, bazen mecazi anlamda, bazen hikaye tarzında bazen de başka bir maksatla muhtelif isimler kullanılabilir… Önemli olan kullanılan isimlerin yerinde olması ve manaya hizmet etmesidir.

"Şöhret bir müstebittir; sahibine mal eder başkasının malını. Meşhur Hoca Nasreddin letâifi içinde, zekâtı, yani onda biri, onundur asıl malı."

"Rüstem-i Sistanî onun hayal-i şanı garet etti bir asır mefâhir-i İran'ı. Gasb ve garetle şişti o namdar hayali, hurâfâta karıştı, attı nev-i insanı."(1)

İnsanlar, meşhur ve göz önünde olan insanlara olduğundan fazla değer atfederler. Onlarda olmayan sıfatları onlara yakıştırırlar. O şöhretli insanların bir iki meziyeti varsa, beş on meziyeti de halk zorla onlara dayatır.

Şayet o meşhur zat yaşıyor ise, halkın bu dayatması karşısında mahcup olmamak ya da nefse hoş gelmesi bakımından, onların dediği gibi bir tavır sergilemeye başlar; hatta suni ve tekellüfler ile kendini o biçilen role uydurmaya çalışır. Bu da onu riyakâr olmaya icbar eder, yani ahlaksızlaştırır.

Şayet o meşhur şahıs ölmüş birisi ise, bu kez efsaneleşip mitolojik bir varlık haline gelirler. Herkül, Zaloğlu Rüstem, Kara Murat, Battal Gazi, Tarkan gibi tarihi kahramanlar, hep bu mübalağalı bakış açısının abartılı tipleridir.

Mesela, kimin yazdığı bilinmeyen anonim fıkralar, "olsa olsa Nasreddin Hoca gibi bir nüktedanın olabilir" düşüncesi ile bütün fıkraları ona isnat edilir ve ona yakıştırılır. Halbuki ona isnat edilen fıkraların onda biri bile onun olamaz ve olması mümkün değildir.

Şöhret, bütün olumlu veya olumsuz sıfatları üzerine çeken bir mıknatıs gibidir. Sonra o şahsı şahıslıktan çıkarıp hayali bir kahraman şekline çeviriyor.

Rüstem-i Zal hakkında en geniş bilgiyi veren Firdevsî’nin Şâhnâme’sine göre Rüstem, millî kahraman ak saçlı Zâl’in Kâbil Hükümdarı Mihrâb’ın kızı Rûdâbe ile evliliğinden, çok iri olduğu için doğumunu gerçekleştiremeyen annesinin karnını daha önce babası Zâl’i de büyütmüş olan Sîmurg’un yarmasıyla dünyaya gelmiş ve hızla büyüyüp gelişerek kısa sürede yiğitlere yaraşır bir vücut yapısına ve güce kavuşmuştur. Hayatının tamamı başarılarla dolu olarak Zâbülistan’da geçen Rüstem 700 batman ağırlığındaki gürzü, güçlü kemendi, kaplan postundan yapılmış elbisesi ve yıldırım hızındaki atı Rahş ile İran krallarının sıkıntıya düştükleri anda yardımlarına koşmuş, onları ve İran halkını büyük tehlikelerden kurtarmıştır.(2)

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, Lemeât.
(2) bk. TDV İslam Ansiklopedisi, Rüstem-i Zal Maddesi.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Yorumlar

drerkan
Kuran-ı Kerimde de kafirlerin isimleri var.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...