Block title
Block content

Aciz ile zaifin farkı nedir; celale takdis, kemale tazim etmek ne demektir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Aciz: Kelime olarak iktidarsızlık, kuvvetsizlik, güçsüzlük, yapamamak gibi anlamlara gelir. Terim olarak; insanın nihayetsiz ihtiyaçlarını temin edememe, tedarik edememe durumuna denir.

Zaif: Güçsüz, iktidarsız, kuvveti az, kuvvetsiz, tâkatsız gibi manalara gelir ki; acizlik ile müteradiftir yani; eş anlamlıdır.

"Namazın mânâsı, Cenâb-ı Hakkı tesbih ve tâzim ve şükürdür. Yani,
Celâline karşı kavlen ve fiilen Sübhânallah deyip takdis etmek;
Hem, kemâline karşı lâfzen ve amelen Allahu ekber deyip tâzim etmek;
Hem, cemâline karşı kalben ve lisanen ve bedenen Elhamdü lillâh deyip şükretmektir."
(1)

Celal ismi nihâyetsiz derecede büyüklük ve azametli olmak anlamındadır. Böyle sonsuz büyük ve azametli olan bir Zat-ı Akdese kusur ve eksiklikler yanaşamaz, O'nun büyüklüğüne ve azametine kusurlar ve beşeri haller yakışmaz. İşte bu temizleme ve tenzih etme manasını ifade etmek için, takdis anlamına gelen "sübhanallah" kelimesini söylüyoruz. Sonsuz büyüklük ile yani; Celal olmakla kusur zıt şeylerdir. İki zıddın bir şahısta cem olması imkansızdır. Bir odada aynı anda nasıl ışık ile karanlık bulunamaz ise; sonsuz büyüklük ile kusur ve eksiklik de bir şahısta cem olamazlar. İşte takdiste buna hükmediyor.

Kemal, kelime olarak kâmillik, olgunluk, olgunlaşma, erginlik gibi manalara gelir. Terim olarak ise; bütün güzel sıfatlarla muttasıf olmak ve her sıfatta mutlak kemalde ve mükemmellikte olmak anlamına gelir. Yani; Allah bütün güzel ve mükemmel sıfatları üstünde cem ettiği gibi, bu sıfatların da zirvesinde ve mutlak kemalindedir. İşte insan böyle mutlak bir kemale ve mükemmelliğe karşı "Allahu ekber" kelimesi ile, saygı ve hürmet bildirmek anlamında tazim etmekle mükelleftir. Sonsuz mükemmellik ile tazim arasında sıkı bir bağ ve münasebet vardır.

(1) bk. Sözler, Dokuzuncu Söz.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...