"Aferin hürriyetperver olan hikmet-i cedidenin himmetine ki, o müstebid hikmet-i Yunaniyeyi dört duvarıyla zîr-ü zeber etmiştir." İzah eder misiniz, “duvar”dan maksat nedir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Eğer hür fikirsen, bu felsefenin şerrine bak: Nasıl ezhanı esaretle sefalete atmıştır. Aferin hürriyetperver olan hikmet-i cedidenin himmetine ki, o müstebid hikmet-i Yunaniyeyi dört duvarıyla zîr-ü zeber etmiştir. Demek muhakkak oldu ki, âyâtın delâil-i i’câzının miftahı ve esrar-ı belâgatın keşşafı, yalnız belâgat-ı Arabiyenin madenindendir. Yoksa, felsefe-i Yunaniyenin destgâhından değildir."(1)

Bugün etkileri hâlâ devam eden inkârcı felsefe, aslında “aklı gözüne inen”, yani gördüğünden başka bir şeye inanmayan, her bir zerresi binler harika sanatlarla dolu şu muhteşem kâinatı sahipsiz ve koruyucusuz zanneden eski Yunan felsefesine dayanmaktadır.

Yeni felsefe, daha doğrusu yeni hikmet, Muhakemat’ta “Aferin hürriyetperver olan hikmet-i cedidenin himmetine ki, o müstebid hikmet-i Yunaniyeyi dört duvarıyla zîr-ü zeber etmiştir.” ifadelerinde olduğu gibi, geçen asrın başlarında, eski felsefeyi sorgulamalarıyla cesaret bulan yeni keşiflerle eski anlayışı darmadağın ederek insanlığın önünü açmıştır. Yeni keşifler de hep aynı istikamette devam ediyor.

"Dört duvar" tabiri, eski Yunan felsefenin insanlığın düşünce yapısını çevreleyen batıl ilkeleri oluyor. Yani insanlığın ortak aklını temsil eden hikmet ya da bugünkü adı ile fen ve felsefe, yüz yıllardır Yunan felsefesinin bağnaz, yüzeysel ve inkarcı yapısına takılıp gelmiştir. Ama yeni felsefi ve fenni oluşumlar, bu yapıyı parçalamaya ve sorgulamaya başlamıştır. Üstad'ın "aferin" dediği, Kur'ana ileride hizmet edecek bu yeni oluşumdur.

İlgili ders videosu için tıklayınız:
- Prof. Dr. Şadi Eren, Muhakemat Dersleri (24. Bölüm).

(1) bk. Muhakemat, Birinci Makale (Unsuru'l-Hakikat), On İkinci Mukaddime.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...