Bediüzzaman Said Nursi’nin; "dünyevi kazanç" hakkında beyanı var mı? Mesela ticaret yapmak istesek, Üstad bize neyi tavsiye ederdi?
Değerli Kardeşimiz;
Üstad'ımız "Dört şey için dünyayı kesben değil, kalben terketmek lazımdır." ifadesiyle dünyaya çalışmanın İslam ve hizmetle çelişmediğini ortaya koyar. Hatta dinimizin teşvik ettiği ve Allah'a dostluğa vesile olduğu da çok rivayetlerde ifade edilmektedir. Fakat dünyayı kalben terk etmeyi de bir Müslüman'ın başarabilmesi gerekir. Yani ilahi hukuk ile kendi menfaatinin çatıştığı vakitte de ilahi hukuku üstün ve esas tutmayı yapabilmelidir.
Üstad Hazretlerinin dünya kazancı ve ticaret konusundaki temel tavsiyesi, helal dairesi ve iktisat (kanaat ve tutumluluk) üzerine kuruludur.
Maddi cihetteki tavsiyelerinin özü şöyledir:
Kazancı ve ticareti, farz olan hizmet-i imaniyeye engel olmayacak bir araç olarak görmek. Geçim sıkıntısı çekenlere daima kanaat, iktisat ve şükrü tavsiye etmiştir.
Belirli bir iş türünü dayatmak yerine, kişinin yapacağı işin:
- Helal ve meşru olması,
- Kimseye minnet etmemeyi sağlaması (İzzetli istiğna),
- İman ve Kur'an hizmetine mâni olmaması (mümkünse hizmete uygun veya hizmete yardım edecek bir iş olması) prensibini koymuştur.
Maddi kazançta asıl hedef, istisnaî zenginlik değil, izzetli bir geçim ve başkasına yük olmamaktır.
Bir işyeri açmak isteseniz, Üstad'ın tavsiyesi: "O işin helal dairesinde, iktisatlı ve kanaatkâr bir şekilde yürütülmesi ve seni manevi hizmetlerinden alıkoymaması" olurdu. En büyük ticaretin ahiret ticareti olduğunu unutmamak, dünya kazancını ona vesile yapmaktır.
Bunula birlikte Risale-i Nur'da, özellikle iktisat ve şükür bahislerinde ve bazen de medeniyetin hakikatini izah eden yerlerde, meşru ve doğal yoldan zenginleşme (veya rızkı genişletme) yolları olarak üç ana sektör vurgulanır:
- Ziraat (Tarım),
- Sanayi (Endüstri / Üretim),
- Ticaret.
Bu üç alan, insanlığın maddi refahını ve medeniyetin ilerlemesini sağlayan, helal ve meşru kazancın temel dayanakları olarak görülür. Bunlar, fıtrata ve sünnetullaha uygun, üretken ve gerçek zenginlik kaynaklarıdır.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü