"Beşerin keşfettiği yakıcı olmayan mertebe-i nariyeye örnek ve mehazdır." Ne demektir, nasıl yorumlanabilir?

Değerli Kardeşimiz;

Mertebe-i nâriye” ne demek?

“Nâr” Arapçada ateş, “mertebe-i nâriye” ise ateşin farklı dereceleri, tabakaları anlamına gelir. Yani ateş tek bir mahiyet değil çeşitli derecelere ve tezahürlere sahip bir maddedir.

Kur’an’daki “ateş” (نار) kelimesi, sadece yanıcı alev anlamında değil, aynı zamanda enerji, ışık, plazma, hatta elektrik gibi kuvvetlerin kaynağı manasında da kullanılır.

“Beşerin keşfettiği yakıcı olmayan mertebe-i nâriye” ne olabilir?

Üstad Hazretleri burada, İbrahim (a.s.)’ın mucizesiyle, insanlığın ilimde ilerledikçe bulduğu tabiat kanunları arasında bir temsili bağ kurar.

Yani Allah, İbrahim (a.s.)’a ateşi yakmaktan menetmiştir. Beşer ise zamanla, ateşin bazı hallerinin yakıcı olmadığını keşfetmiştir. Bu yakıcı olmayan “mertebeler”, Üstad’ın yaşadığı dönemde dahi bilinen enerji hâllerine işaret eder.

Muhtemel yorumlar:

Elektrik / Işık enerjisi: Elektrik de “nâr”ın (ateşin) bir mertebesidir. Ampuldeki filaman yanar, fakat ışık yakmaz. Yani burada yanıcı özellik olmadan enerji ve ısı vardır bu, “yakmayan nâr mertebesi”dir.

Plazma hâli / Güneş’in koruyucu ışığı: Güneş’ten gelen ışık da ateşin bir tecellisidir, ama atmosfer sayesinde bizi yakmadan ısıtır. Bu da bir “bürudetli nâr” örneğidir.

Kimyevî kontrollü ısı: Beşer teknolojide örneğin lazer, mikrodalga, kızılötesi ışınlarda ateşin ısı ve ışığını kontrol edip yakmadan kullanmayı başarmıştır vs...

Üstad Hazretlerinin işaret ettiği hakikat:

Üstad Hazretleri burada bilimsel detaydan ziyade ilahi kanunla beşerî kanun arasındaki irtibata dikkat çekiyor:

“Bakınız,” diyor, “Allah bir mucizeyle ateşe emredip, yakma özelliğinden menetti; beşer ise o hakikatten bir işaret alarak, ateşin bazı derecelerini yakmadan istifade etmeyi öğrendi.” Yani burada İbrahim (a.s.)’ın mucizesi keşiflerin mehazıdır (ilham kaynağıdır) deniyor. Bu, “mucizeler kanun-i fıtrata numune olur” düsturunun bir örneğidir.

Özetle; “Beşerin keşfettiği yakıcı olmayan mertebe-i nâriye” ifadesiyle Üstad ışığı, elektriği, enerjinin yakmayan hallerini ve ateşin yakmadan fayda veren tabakalarını (mesela ışık, ısı, enerji) kastediyor. Yani burada “yanmayan kumaş” veya “soğuk ateş” gibi yorumlara ilave olarak ateşin fizikî, ilmî ve metafizik mertebeleri söz konusu olabilir.

İlave bilgi için tıklayınız:

- Bilim ve Risale-i Nur'da Bilimsel Yaklaşım

- "Ateş dahi, sair esbab-ı tabiiye gibi kendi keyfiyle, tabiatıyla, körü körüne hareket etmiyor." Ateşin, körü körüne hareket etmemesi ne demektir? Yani ateş ayrı, yakıcılığı ayrı bir özellik midir?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü