"Bir iki sene evvel aynı vakitte başına gelen müheyyiç hâdisâtı, hayal tahattur eder, tâdil ve tasvir eder, başka bir şekil verir." İzah eder misiniz, bu durum ihtiyarî midir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İkisi, tabir-i Kur’ân’la, اَضْغَاثُ اَحْلاَمٍ da dahildir, tabire değmiyor. Manası varsa da ehemmiyeti yok. Ya mizacın inhirafından, kuvve-i hayaliye şahsın hastalığına göre bir terkibat, tasvirat yapıyor yahut gündüz veya daha evvel, hattâ bir iki sene evvel aynı vakitte başına gelen müheyyiç hâdisâtı, hayal tahattur eder, tâdil ve tasvir eder, başka bir şekil verir. İşte bu iki kısım اَضْغَاثُ اَحْلاَمٍ dır, tabire değmiyor."(1)

Hayal burada tedai yolu ile kişinin başından geçen hâdiseyi hatırlıyor, başka bir şekle çevirerek rüyaya girmesine vesile oluyor. Hayalin rüya ile düzenli ve gizli bir münasebeti bulunuyor. Bilhassa tabire değmeyen karışık rüyalarda hayalin tesiri bulunabiliyor. Hayalin rüyaya tesir etmesi, rüyayı ehemmiyetsiz hale getirip mânasızlaştırıyor.

Adgās (ot demetleri) kelimesinin bir âyette ahlâma izâfe edilmesiyle ortaya çıkan “adgāsü ahlâm” tabiri (Yûsuf 12/44) “yaşı kurusuna karışmış ot demetleri gibi yenisi eskisine karışmış uyku halleri, hiçbir mânası olmayan karmakarışık hayaller” mânasına gelmektedir.

Adgasü ahlâm, insanın başına gelmiş müz’iç hâdiselerin hatırlamasından meydana gelen ehemmiyetsiz ve kıymetsiz rüyalar olduğu da ifade edilmektedir. Dolayısı ile hayal burada bazen iradeli, ama ekseriyetle iradesiz düzenli bir şekilde insanın rüya görmesine vesile olabilir. Hatta öyle ki hayal hâdiseyi kendine göre yeniden tasvir ederek rüya üzerinde büyük bir tesir bırakır. Bu yüzden, bu nevi rüyaları ciddiye almak ve ehemmiyet vermek doğru değildir.

Bunun yanında hayal rüyayı tamamı ile tek başına şekillendirmiyor ama safiyetini bozuyor. Gündüz bir yılan görüp korkan birisinin gece rüyasında da yılan görmesi buna misaldir.

(1) bk. Mektubat, Yirmi Sekizinci Mektup, Birinci Risale...

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...