"Emin bir halife-i arz... Göz görmemiş ve kulak işitmemiş ve kalb-i beşere hutur etmemiş... Onlara ebediyet ve bekà verdi." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
Halife: Başkasına halef olan, onun makamına kaim, onun yerine duran ve onun için bazı hususlarda vekil olan kimse demektir.
İnsanın halife olmasının manası ise şudur:
İnsan Allah Teâlâ’nın emirlerini ve nehiylerini Cenab-ı Hakk’ın namına, O’nun vekili olarak tebliğe ve duyurmaya memur kılınmıştır. Bu vazifesi sebebiyle insana “halife” denilmiştir. Zira bir hadis-i şerifte şöyle buyrulmaktadır:
Enes İbn-i Malik (r.a.) Hazretlerinden nakledilmiştir. Allah’ın Resulü (asm) şöyle buyurdu:
“Kim iyiliği emreder ve kötülüğü nehyederse işte o, yeryüzünde Allah’ın halifesidir, kitabının halifesidir ve Resulü’nün halifesidir.”(1)
Ahiretin ebedî olduğuna dair Efendimiz (asm)’in mübarek lisanından şu hadis-i şerifi nakletmek istiyoruz:ا
Ebu Hureyre (r.a.) Hazretleri’nden nakledilmiştir. Allah’ın Resulü (asm) şöyle buyurdu:
"Kıyamet günü ölüm getirilir. Sırat üzerinde durdurulur ve ‘Ey cennet ahalisi!’ diye nida edilir. Cennettekiler, (bu çağrı üzerine) içinde bulundukları (o güzel) yerden çıkarılacakları korku ve heyecanıyla bakarlar. Sonra da ‘Ey cehennem ahalisi!’ diye nida edilir. Onlar da içinde bulundukları (o fena) yerden çıkarılacakları ümit ve sevinciyle bakarlar. (Ölüm gösterilerek) ‘Bunu tanıyor musunuz?’ denilir. (Cennetlikler ve cehennemlikler hepsi bir ağızdan) ‘Evet! Bu ölümdür.’ derler."
Sonra Resulullah (asm) buyurdu ki:
"Bundan sonra emredilir ve sırat üzerinde ölüm kesilir. Sonra her iki tarafa birden ‘Haydi bulunduğunuz hâl üzere ebediyet sizindir, burada artık ölüm yoktur.’ denilir."(2)
Dipnotlar:
(1) bk. Deylemi, Firdevs, 3/586. No: 5834.
(2) bk. İbn-i Mace, Hadis No: 4327.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
İNSANIN HALİFE OLMASI
Halife, birinden sonra gelen demektir. Ama burada deist mantık gibi haşa Allah yok oldu, ondan sonra insan yerine geçti mantığı yoktur.
Halifenin ilk manasından ziyade Temsilci manası verilmiştir. Bu da dinî terim, ıstılahî anlamdadır.
Bir Padişahın, vali atayıp, tüm yetkilerin yine padişahta olmasıdır, gücünden birşey kaybetmemesidir.
· Bir Temsilci (Başkasının Adına Hareket Eden) Olarak: Daha yaygın olan anlayış, insanların Allah'ın yeryüzündeki temsilcileri olduğudur. Bu, insanların O'nun iradesini yerine getirmek, yaratılışı O'nun kanunlarına, şeriatine göre yönetmek ve adalet (Adl) ve merhamet (Rahim) gibi ilahi sıfatları yaratılmış olan dünyada yansıtmakla görevli olduğu anlamına gelir .
İnsanın "Halifeliğinin" Amacı
Bu vazife, insan hayatına derin anlam ve sorumluluk kazandıran şeydir.
· Bir İmtihan ve Şeref: Bu emanetin verilmesi insanlık için bir onur işaretidir, ancak aynı zamanda özgür irademizi ve bize sağlanan kaynakları nasıl kullandığımızın bir testidir.
· Amaç İlahi Merhamet ve Adaleti Yansıtmaktır: Nihai amaç, insanların adaleti tesis etmesi, yaratılışa özen göstermesi ve ilahi rehberliğe uygun yaşayarak Allah'ın merhametini ve hikmetini dünyada yansıtmasıdır. Bu, önceki tartışmamıza bağlanır – bu bilinçli sorumluluk, bir kişiyi gerçek bir "insan" ve hatta kendi nefsi ve eylemleri üzerinde bir "sultan" yapan şeyin önemli bir parçasıdır. "İman insanı insan eder belki de sultan eder." Bu sultanlık ile halife olması paralellik arz ediyor. Halifeliğin yerini bulması o ünvanı yerine getirmekle olur. Bu da iman sahibinin Allah namına icraat yapması, onun nefsine esir olmaması yani sultan gibi hareket etmesiyle olur.
İnsan, Allah’ın verdiği sorumluluğu kötüye kullanırsa veya hayırda kullanmazsa, bu durum onun sorumluluğunu artırır, ama halife olarak yaratılmış olmanın kendisini ortadan kaldırmaz. Yani yaratılış itibariyle halifedir, ama görevini yapmaması bir eksiklik, günah veya sorumluluk ihlali olarak değerlendirilir.Halife olmak bir yaratılış statüsüdür.
Bu statüyü hayır ve adalette kullanmak, statüyü fiilen gerçekleştirmek anlamına gelir.
Hayırda kullanmamak veya dinsiz olmak, statüyü kaybettirmez, ama sorumluluğun ağırlığını ve eksikliğini gösterir.Ahirette, iradesini hayırda kullanmamış olan biri dahi Allahın halifesi olarak ölmüştür ama görevini yerine getirmediği için sorumluluk taşımaktadır.