"Dakik san’atlı tezyinat ve o mânidar mehâsinle ve hikmettar nukuşla süslendirip tezyin"ini misallerle izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Kâinatı had ve hesaba gelmeyen dakik san’atlı tezyinat ve o mânidar mehâsinle ve hikmettar nukuşla süslendirip tezyin etmesi, bilbedâhe, ona göre mütefekkir istihsan edicilerin ve mütehayyir takdir edicilerin enzârını ister, vücutlarını talep eder."(1)

Dakik; aksamadan düzenli bir şekilde işleyen anlamına geliyor. Güneş sisteminin milyonlarca yıl hassas bir ölçü ve denge ile aksamadan düzenli ve sistemli bir şekilde işlemesi; dakik sanata somut bir örnektir. Hiç şaşmadan her sabah doğması ve akşam batması, güneş sanatının yine dakik bir özelliğidir. Bunu bütün mahlukata uygulayabiliriz. Çünkü kainattaki bütün sanatlar, eserler dakik bir şekilde yaratılmışlar.

Manidar mehasin; kainattaki eser ve sanatların aynı zamanda güzel manalarının olması anlamına geliyor. Yani kainatta manasız ve anlamsız bir eserin olmadığı anlamına geliyor. Eşyanın en güzel ve en büyük anlamı; ilahi isimleri tanıtmaları, onlara işaret eden birer levha olmalarıdır. Mesela, yeryüzündeki bütün yiyecek ve içeceklerin en güzel ve en büyük anlamı; Rezzak ismini gösterip onun arkasındaki Zat-ı Akdes'e işaret etmeleridir. Yeryüzündeki bütün ilaçlar, şifaya vesile olan şeylerin en güzel anlamları; Şafi ismine işaret etmeleridir...

Hikmettar nukuş, her sanat ve eserin maddi ve manevi faydalarının olmasıdır. Mesela; Güneş'in maddi hikmeti canlıların yaşaması için ısı ve ışık vermesidir; bulutun hikmeti yağmur, kar, dolu vermesi iken; toprağın hikmeti hayata beşiklik etmesidir... Bu anlamda bütün kainat hikmet nakışları ile doludur, bunun en somut göstergesi de fen ilimleridir. Malum fen ilimleri eşyanın işlevlerini ve yararlarını araştıran bir ilmi disiplindir.

(1) bk. Sözler, Yirmi Dokuzuncu Söz, Mukaddime.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...