"Ey bize vesayete muhtaç çoçuk nazarıyla bakan ehli hükümet..." Devamıyla izah eder misiniz? Bir de burda İttihat ve Terakki'den ne isteniyor?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Eyyühe'l-eşraf! Biz size hizmet ettiğimiz gibi, siz de bize hizmet ediniz. Yoksa, ey bize vesayete muhtaç çocuk nazarıyla bakan ehl-i hükûmet, size itaat ettiğimiz gibi, saâdetimizi temin ediniz. Ve illâ, ey Kürt ve Türkün cemiyyet-i milliye vazifesini bil'istihkak omuzunuza alan eski İttihad ve Terakki! İyi ettiniz mezc ettiniz."(1)

İttihat ve Terakki'nin birçok zararı ve yanlışları olsa da birçok iyi ve güzel işleri de olmuştur. Bu iyi ve güzel işlerin başında meşrutiyet ve fen ilimlerinin medreseye dahil edilme gayretidir.

Bu noktalara bahsin öncesinde şu maddeler ile işaret ediliyor:

"Üçüncüsü: Mehâsin-i meşrutiyeti neşir için bir kapı açmaktır. Evet, aşâirde meşrutiyeti incitecek niyet yoktur. Fakat istihsan edilmezse istifade edilmez; o daha zararlıdır. Hasta tiryakı zehir-alûd zannetse, elbette istimal etmez."

"Dördüncüsü: Maarif-i cedideyi medârise sokmak için bir tarik ve ehl-i medresenin nefret etmeyeceği saf bir menba-ı fünun açmaktır. Zira, mükerreren söylemişim: Fena bir tefehhüm, meş'um bir tevehhüm şimdiye kadar set çekmiştir."

"Beşincisi: Yüz defa söylemişim, yine söyleyeceğim: Ehl-i medrese, ehl-i mektep, ehl-i tekkenin musalâhalarıdır. Tâ, temayül ve tebadül-ü efkâriyle lâakal maksatta ittihad eylesinler. Teessüfle görülüyor ki, onların tebâyün-ü efkârı, ittihadı tefrik ettiği gibi; tehâlüf-ü meşâribi de terakkiyi tevkif etmiştir. Zira herbiri mesleğine taassup, başkasının mesleğine sathiyeti itibarıyla tefrit ve ifrat ederek, biri diğerini tadlil, öteki de berikini teçhil eyliyor."(2)

İttihat ve Terakki'den istenen bu üç maddedir. Yani cumhuriyetin tesis edilmesi, eğitimde fen ve din ilimlerin beraber okutulması, kurumlar arası musalaha ve uyum.

Dipnotlar:

(1) bk. Münazarat.
(2) bk. a.g.e.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...