"Hem felsefe esbaba tesir verip tabiat eline icad verir." Esbaba ve tabiata icat veren felsefe ayrı bir gurup mudur?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Otuz İkinci Söz’de şöyle bir cümle geçer:

“Bütün tabiatperest, esbabperest ve müşrik gibi umum envâ-ı ehl-i şirkin ve küfrün ve dalâletin tevehhüm ettikleri şeriklerin namına bir şahıs farz ediyoruz ki, o şahs-ı farazî, mevcudat-ı âlemden bir şeye rab olmak istiyor ve hakikî mâlik olmak dâvâ etmektedir.”(1)

Burada Üstat Hazretleri, tabiatperestleri ve esbabperestleri şirk ehlinin birer nevi olarak görüyor.

Meyvenin ağaçtan tabiî olarak, kendi kendine çıktığına inanan da meyveyi ağacın yaptığını söyleyen de şirk üzeredirler. Ancak bunlar farklı şirk nevileri olmakla birlikte, bir felsefeci; hem ateist, hem tabiatperest, hem de esbabperest olabilir. Bunlar ayrı birer ekol gibi değildirler.

(1) bk. Sözler, Otuzu İkinci Söz, Birinci Mevkıf.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...