"Hem her biri birer mizan içindeki bütün intizamlı mevcudat ve her biri birer intizam içindeki bütün mizanlı ve ölçülü hey’ât, yine o ilm-i muhite işaret eder." Ne demektir?
- Mahlukatın mizan ve intizamla yapılmasının bir ilme dayanmasını izah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
Mizan; lügatte terazi manasına gelmekle birlikte mecazi olarak bir meseleyi, bütün yönleriyle ölçüp biçmek, lehte ve aleyhte olan şeyleri tartıp bir neticeye varmak manasında kullanılır.
Bu dersteki kullanılışı kaderle yakından alakalıdır. Üstad Hazretleri "Kader ilim nevindendir." buyurur. Cenab-ı Hak her mahlukun her şeyini, her vasfını ilim ve hikmetiyle en mükemmel şekilde takdir etmiş ve onu göre yaratmıştır. Kendi vücudumuza bakalım:
Her azanın büyüklüğü, yeri ve vazifesi en hikmetli şekilde takdir edilmiştir. Bu mükemmel takdir hassas bir mizana dayanmaktadır. Bu mizan ilahi hikmettir. Hikmet, bir şeyin nasıl olmasını gerektiriyorsa kudret onu öylece yaratıyor. Bu hakikatin de sonsuz misalleri vardır. Kâinatla alakalı bütün fennî ilimler hep bu mizan ve intizamın tercümanlığını yapmaktadır.
Üstad'ımız insanın; "sıfat ve şuun-u İlâhînin bir mikyası olduğunu" beyan ediyor. Buna istinat ederek bu konuda kendi işlerimizden bir misal verelim:
Yapmayı düşündüğümüz bir eserin önce zihnimizde planını kurarız. Bu planlamada çok mizanlar çalışır. O eserden beklentilerimize cevap verecek hususiyetleri hassasiyetle tartar ve tesbit ederiz. Daha sonra ilmimizde ölçülüp biçilen ve son şeklini alan o şeyi ortaya çıkarmak üzere irademizi ve kudretimizi o yönde istimal ederiz.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü