"İllet" ve "Sebep" aynı mıdır?

Değerli Kardeşimiz;

İllet ve sebep, ikisi aynı manada da kullanılabilir. Ancak aralarında şöyle bir farkın olduğunu söylemek mümkündür:

İllet, bir şeyin esas nedeni iken; sebep ise görünen nedenidir. Meselâ, devlet memurları maaşlarını bankadan alırlar; aslında ücretleri veren devlettir. Devlet asıl neden olduğu için illet; banka görünen neden olduğu için sebeptir.

Terminolojide ise şöyle ifade edilir:

Sebep, hükmün varlığı veya yokluğu adına şâri’nin, yani kanun koyucunun alamet kıldığı durumdur. Ramazan ayının girmesi oruç tutmanın sebebidir, ama illeti değildir. İllet ile sebep arasında umum-husus ilişkisi vardır. Bunu ifade için usulcüler; “Her illet bir sebeptir, ama her sebep illet değildir” derler.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü