Block title
Block content

"İnsanın bir tek şahsı, başkasının bir nev’i hükmündedir.” ne demektir?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bu cümlenin açıklaması, sonraki cümlede şöyle yapılıyor:

“... Zira fikir nuru, insanın âmâline ve efkârına öyle bir genişlik vermiş ki, mazi ve müstakbeli ihata eder.”(1)

Bilindiği gibi, her hayvan niçin yaratılmışsa ve bu dünyada nasıl bir görev yapacaksa ona göre cihazlanıyor. Üstadımız bu kanuna serçe ve arıyı örnek vererek şöyle buyuruyor:

“... hayvan, dünyaya geldiği vakit, âdeta başka bir âlemde tekemmül etmiş gibi, istidadına göre mükemmel olarak gelir, yani gönderilir. ... İnsanın yirmi senede kazandığı iktidar-ı hayatiyeyi ve meleke-i ameliyeyi, yirmi günde serçe ve arı gibi bir hayvan tahsil eder, yani ona ilham olunur."(1)

İşte her hayvan kendisine ilhamen öğretilen vazifesini mükemmel yapmakla birlikte başka bir iş göremez. Yani, ne arı ipek örebilir, ne ipek böceği bal yapabilir. İnsanın ise istidadı çok geniştir. Mesnevî de buyrulduğu gibi insan “Öyle bir fiilin mahsulüdür ki istidadı irade ettiği şeyi kendisine veriyor.”(2)

Dünyaya imtihan için gönderilen insanlar bu cami’ istidatlarını çok farklı şekillerde ve yine çok ayrı sahalarda kullanabiliyorlar. Birisi zekâsıyla harika buluşlar yaparken, diğeri aynı zeka ile akla ve hayâle gelmez sahtakârlıklar sergileyebiliyor. İşte “fikir nuru, insanın âmâline ve efkârına” “bir genişlik” vermekle birlikte, bu büyük sermayenin kullanıldığı sahalar itibariyle insanlar arasında büyük farklılıklar doğmuştur. O kadar ki, iki insan arasındaki fark, sanki iki ayrı nev’ arkasındaki fark gibi olmuştur.

"Medenîlerden çoğu, eğer içi dışına çevrilse, kurt, ayı, yılan, maymun postu görülecek gibi hayâle gelir.”(3)   

İşte her biri ayrı bir nev’i gibi olan bu farklı insanlar için elbette bir haşir ve neşir lazımdır ki, her biri kendi hayatının neticelerini o meydana döksün ve Üstadımızın ifadesiyle “şayeste mücazât ve mükâfat” görsün.

"İnsanın bir ferdi, sair hayvânâtın bir nev’i hükmündedir. Elbette, kat’î bir hads ile hükmedilir ki, haşir ve neşr-i ekberde, beşerin her bir ferdi aynıyla, cismiyle, ismiyle, resmiyle iade edilecektir."(4)   

Dipnotlar:

(1) bk. Sözler, Yirmi Dokuzuncu Söz.
(2) bk. Mesnevi-i Nuriye, Zerre.
(3) bk. Sünuhat.

(4) bk. Lem’alar, On Yedinci Lem'a, Dödüncü Nota.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...