"Kerim", "Mün'im", "Rahman" ve "Rezzak" ne demektir?

Değerli Kardeşimiz;

Mün'im: Kelime olarak nimet veren, yedirip içiren manasına geliyor. Üstad Hazretleri “nimet” mefhumunu, sadece midenin ihtiyaçlarına hasretmez. Mide doymak istediği gibi, akıl, kalp ve bütün duygular da tatmin olmak isterler. Bunların tüm ihtiyaçları “nimet”, onların verilmesi “in’am”, bunları ihsan eden ise “Mün’im”dir.

Mün’im; bütün ihsan ve ikramları içine alan bir isimdir; lakin Rahman isminin şumulündedir. Zira bütün ihsan ve ikramların ana kaynağı ve membaı Rahman ismidir.

Rahman; rızka muhtaç olan bütün yaratıklara rızıklarını veren, her an bütün mahlûkat hakkında hayır ve rahmet irade buyuran, bütün mahlûkatına sayısız nimetler veren nizam ve adalet sahibi Allah demektir.

"Rahman; “Dünya hayatında, mü’min-kâfir, günahkâr- müttaki, asi-muti tefrik etmeden mahlûkatın hepsine merhametle muamele eden.” “Rızıkları ve her türlü iyilikleri ihsan eden” demektir.

Şefkatin mümin kâfir, iyi kötü, günahkâr müttaki demeden umumi olarak tecelli etmesidir.

Rahman ismi bütün mahlûkatta tecelli ediyor. Eski tabirle "Rahman; ism-i has tecelli-i ammdır, Rahim ise ism-i amm tecelli-i hasdır." Yani Rahman isim olarak Allah’ın hususî bir ismidir, bu yüzden başkalarına müstakil olarak verilmesi caiz değildir; ama tecelli noktasından bütün mahlûkatı içine alır.

Rahman kâfir mü’min, tembel çalışkan, günahkâr müttaki ayırımı yapmadan, bütün insanlara tecelli derken, Rahim ismi biraz daha hususiyet kazanarak sadece mü’min, çalışkan ve müttaki kullarda tecelli eder.

“Rahman” ismi umumî, "Rahim" ismi ise hususî bir isimdir. Bu yüzden Rahim ismi de Rahman isminin içindedir. Rahman büyük, umumî ve muhit nimetlerde, Rahim ismi ise küçük, hususî ve muayyen nimetlerde tecelli ediyor.

Rezzak; bütün mahlûkatın rızkını veren ve ihtiyaçları karşılayan demektir. Rezzak ismi Rahman isminin maddî ve zahiri bir tecellisidir. Yani Rahman umumi, Rezzak ise hususi bir isimdir. Rezzak daha ziyade canlıların rızıklarını şefkat ile tedarik etmek manasına geliyor. Nitekim Rahman manasını sadece rızık ile izah etmek yanlış olur.

“Sen yalnız Rahmân ismine bak ki, Cennet bir cilvesi ve saadet-i ebediye bir lem’ası ve dünyadaki bütün rızık ve nimet bir katresidir.” (Sözler, 32. Söz, Üçüncü Mevkıf)

Kerim; izzet, ikram ve ihsan sahibi demektir. Daha çok izzet ve azametinden dolayı kullarına bolca dağıtan ve ikramda bulunan demektir. Allah’ın azamet ve izzeti sonsuz olduğu için kullarından hiçbir şeyi esirgemez ve her şeyi bolca ve yeterince verir inceliğine işaret ediyor.

- "İhsan", "İkram", "İn'âm" ne demektir?

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü