"Malûmdur ki, üç dört muhtelif yoldan gelenler aynı bir hadiseyi söyleseler, yakîni ifade eden tevatür derecesinde o hadisenin kat’î vukuuna delâlet eder..." Beşinci hücceti izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Beşinci Hüccet: Malûmdur ki, üç dört muhtelif yoldan gelenler aynı bir hadiseyi söyleseler, yakîni ifade eden tevatür derecesinde o hadisenin kat’î vukuuna delâlet eder."

"İşte, meşrepçe ve meslekçe ve istidatça ve asırca gayet muhtelif, ayrı ayrı bütün muhakkıkînin muhtelif tabakatından ve evliyanın muhtelif turuklarından ve asfiyanın muhtelif mesleklerinden ve hükema-yı hakikiyenin muhtelif mezheplerinden olan bütün ehl-i keşif ve zevk ve şuhud ve müşahede, keşif ve zevk ve şuhud ile ittifak etmişler ki, kâinat mezâhirinde ve mevcudat âyinelerinde görülen mehâsin ve kemâlât, birtek Zât-ı Vâcibü’l-Vücudun tecelliyât-ı kemâlidir ve cilve-i cemâl-i esmâsıdır. İşte bunların icmâı sarsılmaz bir hüccet-i kàtıadır."(1)

Tevatür, bir hadiseyi veya sözü “yalanda ittifakları mümkün olmayan bir cemaatin haber vermesi” demektir ve yakini ifade eder. Yani o sözün doğruluğu yakinen, kesin olarak bilinir.

Üstat Hazretleri meslekleri, meşrepleri farklı insanları ayrı yollarda giden kimselere benzetiyor ve üç dört farklı yoldan gelen insanlar aynı hadiseyi haber veriyorlarsa bunun doğruluğuna yakinen inanmak gerektiğini vurguluyor.

Mezâhir, bir şeyin göründüğü, zuhur ettiği mekân demektir. Her akıl sahibi kati olarak bilir ki bir aynada görünen şey o aynanın kendi malı değildir. O şeydeki güzellik ve kamalat aynanın camına verilemez. İşte bu açık hakikate binaen bütün varlık âleminde zuhur eden güzelliklerin ve üstün vasıfların, o varlıkların kendi hünerleri olmayıp, ancak “Zât-ı Vâcibü’l-Vücudun tecelliyât-ı kemâli ve cilve-i cemâl-i esmâsı” olduğunda bütün muhakkikler, bütün evliya ve asfiya, hakikî hikmet sahibi bütün feylesoflar ittifak halindedirler. Bunların ittifakı tevatür kuvvetindedir ve reddedilemez.

(1) bk. Sözler, Otuz İkinci Söz, İkinci Mevkıf.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...