"Mekân" ve hakikati nedir?
Değerli Kardeşimiz;
Mekân, kelime olarak yer, mesken, mahal manalarına geliyor.
Mekân; "insanı çevreleyen ve içinde fiil ve amellerini sürdürmesine elverişli olan" sınırları alabildiğine geniş, ama sınırları olan mahal ve yer demektir. Zamanın bir bileşenidir. Yani zaman ve mekân bir birlerini tamamlayan iki temel varlıktır. Diğer bütün mahlûklar bu iki temel varlık içinde varlık kazanırlar.
Üstad Hazretleri Otuzuncu Söz İkinci Maksat'ta, "Zamanın hakikati, Levh-i Mahv, İspattır" diyor. Yani, zaman ve mekân denilen şey, eşyanın gayb âleminden, yani Allah’ın ezelî ilminden çıkıp, şehadet âlemine çıkması, orada göründükten sonra, hareket ederek, zahiri cisimlerini bırakıp, tekrar Allah’ın ilmine, ya da âlem-i ahirete gitmesinden ibarettir.
Bu tarifin içinde mekân da vardır. Zira mekân, zaman nehrinin içinde akıp giden bir su gibidir.
Mekân sadece bu şehadet âleme münhasır değildir; cennet ve cehennemi de içine alan çok geniş ve büyük bir alemdir. Zamanın gittiği her yere o da gider.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
"Bast-ı mekan" diye bir şey risale-i Nur'da geçiyor mu?
Öncelikle diğer benzer tabirleri kısaca özetleyelim
Bastı Zaman : Zamanın genişlemesidir. Zaman kaydının genişlemesi ile az zamanda çok iş yapılmasıdır.
mesela : evliyaullahın bazı kerametleri, rüyadaki işler, imam şaraninin bir günde iki buçuk defa fütuhatı mekki mütalaası, isra olayı
Tayyı Zaman : Zaman kaydından çıkmaktır. Yani zamanın üstüne, alemi fâniden alemi bâkiye yani beka alemine geçmektedir.
mesela : ashabı kehf , hz. üzeyir a.s kerameti, hz. hızır, miraç olayı beka alemine geçmekle olmuştur.
Tayyı Mekan : Mekan kaydından çıkmaktır. Beka alemine geçmektedir. Tayyi zamandan farkı , bedenleri ile beraber beka alemine girmesidir. Mekandan çıkınca zamandan da çıkıyorsun ama zamandan çıkınca mekandan çıkılmayabilir.
miraç , hz. isa , hz.idris in semaya urucu...
Bastı Mekan : Bu ifade Risale-i Nur'da direk geçmiyor ama manası geçmektedir. Mekanın genişlemesidir . Yani mekan ilgili şartların kaidelerin gevşemesi ile aynı anda bir çok mekanda olmaktır.
Kanaatimce bast-ı zamana benzer ama küçük bir fark vardır. O da bast-ı zamanda aynı mekanda iken zaman genişlenirken, bast-ı mekanda aynı zamanda mekanlar artar.
Meleklerin ,ruhların, evliyaullahın temessülatı, belkısın tahtı meselesi , bediüzzaman'ın denizli ve Eskişehir hapsindeki kerameti buna örnektir .
Meselâ: Hazret-i Cebrail Aleyhisselâm, Dıhye suretinde huzur-u Nebevîde bulunduğu bir anda, huzur-u İlahîde haşmetli kanatlarıyla Arş-ı A'zam'ın önünde secdeye gider.
Hem o anda hesabsız yerlerde bulunur, evamir-i İlahiyeyi tebliğ ederdi.
Sözler (RNK) - 212