"Meyil" ve "Niyet" ne demektir?

Değerli Kardeşimiz;

Meyil bir tarafı tercih etme imkânıdır, imkân olmadan meyil olamaz.

Kader Risalesinde güzelce izah edildiği gibi insanın elinde sadece bir kesb, bir meyil vardır; hayrı veya şerri dilemek, onu yapmayı istemek vardır. Bunun ötesindeki bütün fiilleri yaratan Allah’tır. İşte kendi yemesinde ve içmesinde bile çok az bir paya sahip olan insanın, enaniyete kapılıp kendini sahip, malik, kadir telakki etmesi büyük bir aldanmadır. Üstat hazretleri birçok dersinde bu yanlış telakki ile mücadele etmiştir.

Niyet ise, imkânlı imkânsız herhangi bir şeye yönelmek ve onu tercih etmek manasına geliyor. Meselâ; iki niyet var, bunlardan birisi dağı elimizle havaya kaldırmak; diğeri ise dağda piknik yapmak.

Dağı elimizle havaya kaldırmamız imkân dâhilinde olmadığı için, meyil olamaz, ama dağda piknik yapmamız imkân dâhilinde olduğu için meyil sınıfındandır.

“Evet, niyet öyle bir hâsiyete mâliktir ki, âdetleri, hareketleri ibadete çeviren pek acib bir iksir ve bir mâyedir.” (Mesnevi-i Nuriye)

Yeme, içme, uyuma, konuşma gibi, âdet olarak yaptığımız işleri sünnete uygun olarak yaptığımız takdirde bütün bunlar bir nevi ibadet oluyorlar. Çünkü bunların sünnet üzere yapılmaları Peygamberimizi (a.s.m.) hatıra getirir. Peygamberimizin hatıra gelmesi ise Cenâb-ı Hakk’ı hatıra getirmekle “bir nevi huzur” verir.

“Ve keza niyet, ölü ve meyyit olan haletleri ihya eden ve canlı, hayatlı ibadetlere çeviren bir ruhtur.”

Bu cümlede insanın işleri, halleri, düşünceleri birer bedene, niyeti ise onun ruhuna benzetildi. Demek oluyor ki, Allah’ı ve Resulünü hatırlamadan yapılan bütün işler ruhsuz, hayatsız ve ebedî hayat noktasında faydasız geçmektedir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü