"Müstakbeli zaman-ı hazıra getirmek" ile "Zaman-ı hazırdan istikbale fikren gitmek" arasındaki fark nedir, izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Ölümle bağlantı kurmanın bir yolu istikbali, hayalen şimdiki zamana taşımaktır. Yani, kendini ölmüş, musalla taşına yatmış, kefene sarılmış ve kabre konulmuş gibi düşünecek ve bunu nefis terbiye olana kadar yapmaktır.

Akıbeti düşünmek suretinde, gelecekte olacak bir şeyi şimdi gelmiş gibi farz etmek ve ona göre tavır almak, hayali bir şeydir. Mürit, kendini ölmüş, kefene sarılmış ve kabre girmiş gibi düşünüyor. Nefis bu gibi haletlerden müteessir olup uyanmaya çalışıyor. Bunların hepsi olmamış bir şeyi, olmuş gibi hayal etme üzerine bina olduğu için, tatbiki zordur.

Tarikat usulünde kabri hatırlatan çilehanelerde yaşamak veya birtakım metotlarla gelecekte olacak şeyi şimdi oluyormuş gibi tasavvur etmek ya da zihinde canlandırmak vardır.

“Onlar farazî ve hayalî bir surette kendilerini ölmüş tasavvur ve tahayyül edip ve yıkanıyor, kabre konuyor farz edip, düşüne düşüne, nefs-i emmâre o tahayyül ve tasavvurdan müteessir olup, uzun emellerinden bir derece vazgeçer.” ifadesi de bu manaya işaret ediyor.

"Akıbeti düşünmek suretinde müstakbeli zaman-ı hazıra getirmek," hayali bir mülahazadır. Onun için ehl-i tasavvuf kendini hayalen ölmüş, kefenlenmiş, kabre konulmuş gibi tasavvur ederek, nefsin tul-i emelini kırıp, yüzünü ukbaya çevirmeye çalışıyorlar. Ama hakikati halde böyle bir şey yoktur. Onun için hakikat mesleğine mutabık olmuyor.

Fikren istikbale gitmek ve ölüme nazarını çevirmek yoludur ki, hakikatli bir yoldur, herkes bu yolda gidebilir.

Ölümle bağlantı kurmanın ikinci yolu, hakikat noktasında, şimdiki zamandan, istikbale fikren gitmek, nazarı ona çevirmektir. Bu yol hem hakikattir hem de daha müessir ve daha kolaydır.

"Zaman-ı hazırdan istikbale fikren gitmek, nazaran bakmak", kesin vuku bulacak bir hâdiseye fikren gitmek, ölüm hakikatini düşünmek suretiyle nefsi terbiye etmektir. Bu tarz hem makul hem de hakikat-i hale mutabıktır. “Bütün gelecek yakındır." (Taberani, Mucemu'l-Kebir, h. no: 8523) hadisinin işaret ettiği mana da bu tarz bir yola kuvvet veriyor. Mutlaka başımıza gelecek bir hâdiseye fikren gitmemiz ve yaşamamız daha makul bir tarzdır.

Hakikat mesleği, ölüm hususunda da nefis ve hevaya açık kapı bırakmayacak tarzda bir yol izliyor. Şöyle ki: Geleceği şimdi ki zamana getirmek yerine, fikren ve nazaran geleceğe gidip hissemizi alırız. Bunu yapmak için ne çilehaneye ne de hayale lüzum yoktur.

“Evet, hiç hayale, faraza lüzum kalmadan, bu kısa ömür ağacının başındaki tek meyvesi olan kendi cenazesine bakabilir. Onunla yalnız kendi şahsının mevtini gördüğü gibi, bir parça öbür tarafa gitse asrının ölümünü de görür; daha bir parça öbür tarafa gitse dünyanın ölümünü de müşahede eder, ihlâs-ı etemme yol açar.”

Yani işin esası geleceği hayali olarak şimdi ki zamana getirmek yerine, fikren ve nazaran geleceğin ayağına gitmek ve bizatihi orada hisse almak gerekiyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

adba

BU kısmın hemen evvelindeki ayet meali konumuzu aydınlatır mahiyettedir; Zümer Suresi, 39:30; "Sen de ölüsün, onlar da ölüdürler." Dikkat edilirse sende ölecen, onlarda ölecekler degilde ayette ölüsün, ölüler deniliyor.. Bu ayrıntı meallerde pek yok. Daha çok, "sende öleceksin, onlarda ölecekler" diye çeviri yapılır. Fakat Ümit Şimşek beyin mealinde dogrusu mevcut. Verdiginiz cevap zaten ayetin ayrıntılı izahı sayılır.. Katkıda bulunayım dedim. slm.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
tahiyye
Zaten hakikat mesleği o ki her an ölüyoruz.Fani olmak bir gün ölmek değil, fenayı her an mahiyetinde taşımak demek.Hamurumuz fena dan yoğurulmuş.Hem bu enaniyet asrında nefis neredeyse istikbali dahi ayağına getirecek.İHLAS risalesi diyor ki haddini bil, sen metbu değil tabisin ve zaman seyline tebaiyetin, seni anen feanen yaşamakta olduğun zeval şelalesinin havuzu olan mevte süratle taşıyor.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
isahalim
Madem mesleğimiz tarikat mesleği değil hakikat mesleği, mesela NAMAZ KILARKEN DE "arkamda Hz. Azrail var ve bu benim son namazım" gibi farzetmeye gerek duymadan, apaçık bir gerçek olan kıldığım son namazım olabilir diye akla getirmek de yine hakikat mesleğine daha uygun olabilir sanırım, yukarıdaki izahlar paralelinde.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
oğuzhangözüpek
ZÜMER AYET 29 VE AYET 31 incelendiğinde , 30'cu AYETE '' SENDE ÖLÜSÜN,ONLARDA ölüler'' anlamını vermek makul gelmiyor.Zira 31'ci AYET=Sonra muhakkak ki siz, kıyâmet günü Rabbinizin huzurunda HASIM(davalı ve davacı) olacaksınız.'' ifadeleri AYET otuza da atıf yapmaktadır. AYET 30'u = Muhakkak ki sen de meyyitsin (ölümlüsün). Ve muhakkak ki onlar da meyyit (ölümlüler). '' şeklinde çevrildiğinde verilmek istenen MESAJ yerli yerine oturmaktadır. Böylece ALLAH Resulü nün ve diğer İNSANLARIN bir sıfatlarının da ''ÖLÜMLÜ ''olduğu vurgulanmakta ,hem de er veya geç öleceklerine İŞARET EDİLMEKTE VE 31.ci ayette de ALLAH'IN huzurunda DAVALARIN görüleceği HAKKIN ve ADALETİN böylece MUTLAK olarak tecelli edeceği bildirilmektedir. 31.ci AYET'İN KIYAMETTEN bahsetmesi EYLEMELERİN gelecek zaman KİPİ ile çevrilmesine sebep olmuş bu sebeple MEALLERDE ''öleceksin,ölecekler'' şeklinde çevrilmiştir. Ancak; İskender Mihri'nin ''ölümlüsün,ÖLÜMLÜLER'' şeklindeki çevirisi ÜSTADIN Deyimiyle '' KUR'ANIMIZIN ŞEBABETİNE'' daha uygun diye düşünürüm. BU GÜN YÜCELERİN KUTLU NEBİSİNİN, Kameri Takvim ile DOĞUM GÜNÜDÜR.İnşallah Külliyen MÜSLÜMANLARIN kış UYKUSUNDAN UYANMASINA VESİLE VE BİR şefaatçi OLUR.
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...