"İki dilenci: Biri musırr-ı muhteris, biri müstağni-i muhteriz. İkincisine vermeyi daha ziyade arzu etmekliğin, şu geniş kanunun bir nümunesidir." İzah eder misiniz?

Değerli Kardeşimiz;

"Hırs cihetiyle, siyaset efkârını İslamiyet akaidinin yerlerine kadar isal eden herifler, şan ve şeref değil, belki şeyn ve şenaate mazhar oldular. Nefsânî aşklardaki felaketler, haybetler bu sırdandır. O çeşit âşıkların bütün divanları birer feryad-ı matemdir.

Gece kalben nevmi merak edersin, bakiyesini de kaçırıp uyanık kalırsın.

İki dilenci: biri musırr-ı muhteris, biri müstağnî-i muhteriz. İkincisine vermeyi daha ziyade arzu etmekliğin, şu geniş kanunun bir nümunesidir." (Hutbe-i Şâmiye)

Hırs ve acelecilik, nimeti yok eden iki manevi hastalıktır.

Mesela üçüncü kata çıkmak için, basamakları teker teker aşmak gerekir. Hırs ve acelelik ile basamakları ikişer üçer atlamaya kalkarsan, düşer bir tarafını kırar üçüncü kata da çıkamazsın. Bir an üçüncü kata çıkma hırsı ve aceleciliği, basamakları atlatıyor sonrada kafasını kırdırıp amaca ulaşamıyor.

İki dilenci farzedelim. Bunlardan birisi çok hırslı ve aceleci davranıp, insanlardan bir şey talep ederken de sanki hakkıymış gibi bir isteme şekli ile küstahça ve aç gözlü bir şekilde istiyor.

Diğer dilenci ise gayet sakin, çekingen ve mütevazı bir şekilde talep eder. Bu da insanların şefkatini ve yardım etme isteğini daha ziyade kendine çeker.

Aynen öyle de Allah kâinatta her neticeyi bir sebebe bağlamış ve bu sebepleri de basamaklar şeklinde bir tertip ve sıraya koymuştur. İnsan neticeye ulaşmak istiyor ise, bu tertip ve sıraya uymak zorundadır. Şayet bir an önce neticeyi elde etmek hırsı ile tertip ve sıra atlanmaya kalkışılırsa, neticeye ulaşması zorlaşır hatta imkânsız olur.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü