"Hakikat" nedir ki, bu kadar kendisine taaşşuk ettirip, kendini hararetle arattırıyor? Cazibesindeki kuvvetin sırrı nedir?

Değerli Kardeşimiz;

"Kâinat yüzündeki cemal ve kalbindeki aşk ve sinesindeki incizab ve gözlerindeki keşif ve şuhud ve hey'âtındaki hüsün ve tezyinat, pek lâtif, nuranî bir pencere açar." (Sözler)

Cazib; çeken, çekilmeye müsait olan o latife ve duyguları kendine çeken şey demektir.

Allah’ın ebedi cemal ve kemalidir. Her hakikatin arkasında Allah’ın isim ve sıfatlarının cazibesi bulunuyor.

İncizab; cezbedilme, çekilme demektir. İnsanın vicdanında celbedilmeye müsait haller ve duygular vardır. Bu haller birer pencere mesabesindedirler

İncizap, insanın bu ebedî cemal ve kemalin tesirine girmesidir.

Allah insanın vicdanına bir incizap kuvveti koymuştur. Nasıl radyonun alıcısı, bir verici dalgayı hissettiği zaman hemen algılar. Vericinin ne olduğu hususunda veya yayın faaliyeti hakkında bilgi aktarır ve biz de o veri istasyonunun mesajını dinleriz.

Aynı şekilde insanın vicdanındaki incizap da cazibedar bir hakikati, yani Allah’ın sonsuz isim ve sıfatlarının nihayetsiz tatlı çekiciliğini hissettiği zaman, hemen idrak ettiği bilgiyi kalbe ve akla aktarır. İnsan da o cazibedar hakikat hakkında malumat sahibi olur.

İşte bu çekme ve çekilme sürecinin tamamına muhabbet deniliyor. Çünkü incizap ve cezbe muhabbetin müşahhas bir neticesidir. İnsan âşık olduğu bir şeye karşı sürüklenir, ona doğru çekilir demektir.

Cezbe; kendinden geçme, manevî zevk ve istiğrak halidir.

Cezbe; cazibe ve incizap halinin insan üzerindeki coşkun halleridir. İşte insandaki hakikate karşı huzur ve mehabet bu cezbe halinin adıdır. Derecesine göre her insanda az- çok cezbe hali bulunur.

İnsanı cezbeye getiren, Allah’ın ebedî olan cemal ve kemalidir. Allah, insan vicdanına bir incizap kuvveti koymuştur. Radyonun alıcısı verici dalgayı hissettiği zaman, bilgi aktarır, biz de o bilgi istasyonunu dinleriz. Aynı şekilde insanın vicdanındaki cazibe ve incizap da cazibedar bir hakikati, yani Allah’ın sonsuz isim ve sıfatlarının cezbesini kalbe aktarır. Buna da muhabbet deniliyor.

Allah’ın ebedî cemal ve kemalinin tecellilerinin cazibesine karşılık verecek incizab insanın fıtratına ve vicdanına dercedilmiştir. Cazibe ile incizab arasında sürekli bir alışveriş vardır. Bu hal aynı zamanda Allah’ın varlığına ve birliğine de delildir.

Gözlerdeki keşif ve şuhud, Allah’ın isim ve sıfatlarının, cemal ve kemalinin tecellilerini görmek ve okumaktır. Mesela bir çiçeğin sevimli ve güleç yüzüne tecellî eden cemal ve kemal tecellilerini görüp, o güzelliklerin asıl membaı olan esmâ sıfatların güzelliklerine intikal etmektir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü