"İmanda ne kadar büyük bir saadet ve nimet ve ne kadar büyük bir lezzet ve rahat bulunduğunu..." İkinci Söz'deki temsili şematik olarak gösterebilir misiniz?

İMANDA NE VARDIR?

Büyük bir saadet

Nimet

Büyük bir lezzet

Rahat

TEMSİLİ HİKÂYENİN MUKAYESELİ TABLOSU

HODBİN ADAMIN GÖRDÜKLERİ

HUDABİN ADAMIN GÖRDÜKLERİ

Âciz biçareler, zorba adamların tahribatlarından vaveyla ediyorlar.

Umumi bir şenlik var. Her tarafta bir sevinç ve neşe hâkim.

Memleket, umumi bir matemhane şeklini almış.

Her yerde zikirhaneler var.

Herkes ona düşman ve ecnebi

Herkes ona dost ve akraba

Ortalıkta müthiş cenazeler var.

Ortalıkta hiçbir cenaze yok.

Ortalıkta ümitsizce ağlayan yetimler var.

Terhisat şenliği ve askere alınmanın neşesiyle, tekbir ve tehlil eşliğinde çalınan davul ve musiki sesleri var.

Vicdanı azap içinde

Mutlu ve neşeli

TEMSİLİ HİKÂYENİN MANALARININ MUKAYESELİ TABLOSU

KÂFİR VE FASIĞIN NAZARINDA DÜNYA

MÜMİNİN NAZARINDA DÜNYA

Umumi bir matemhanedir.

Rahman olan Allah’ın bir zikirhanesi, beşerin ve hayvanların bir talimgâhı ve insanların ve cinlerin bir imtihan yeridir.

Hayat sahipleri, ayrılık ve ölümün sillesiyle ağlayan yetimlerdir.

Bütün ölümler birer terhisattır. Vazifesini bitirenler daha güzel bir âleme giderler. Bütün sesler ise ya vazife başlamasındaki zikir ve tesbih ya terhisteki şükür ya da işlemek neşesinden gelen nağmelerdir.

Hayvanlar ve insanlar ecel pençesiyle parçalanan kimsesiz başıbozuklardır.

Bütün hayat sahipleri, vazifeli birer asker ve memnun memurlardır.

Dağlar ve denizler gibi büyük mevcudat müthiş cenazeler hükmündedir.

Bütün mevcudat Allah Teâlâ’nın munis bir hizmetkârı, dost memuru ve birer şirin kitabıdır.

İŞTE BUNUN GİBİ HÂLLER ONU MANEN TAZİB EDER.

İŞTE BU HÂLLER ONA MANEN LEZZET VERİR.