On Altıncı Mektubun şiddetli yazılmasını icap eden bir durum mu vardı? Mezkur ayetle münasebeti nedir?

Değerli Kardeşimiz;

"Şu Mektup فَقُولاَ لَهُ قَوْلاً لَيِّنًا sırrına mazhar olmuş, şiddetli yazılmamış." (Mektubat, On Altıncı Mektup)

"İkiniz beraber Firavun’a gidin, çünkü o sınırı çok aştı. Yine de ona söyleyeceklerinizi yumuşak bir üslûpla söyleyin, ola ki aklını başına toplar veya içine bir korku düşer." (Tâhâ, 20/43 ve 44)

Bu ayetin mektupla ve içeriğiyle olan münasebetini şu üç noktada özetleyebiliriz:

• Muhatabın Konumu ve Üslup Dengesi

Mektubun yazıldığı dönemde, Nur talebelerine ve muhterem müellifine karşı ciddi baskılar, haksız ithamlar ve ağır mahkeme süreçleri yürütülüyordu. Normal şartlarda, yapılan bu haksızlıklara karşı şiddetli ve sert bir üslup kullanılması beklenen bir tepki olabilirdi. Ancak bu ayet rehber alınarak, en sert muhataba bile kavl-i leyyin (Yumuşak söz. Sert olmayan söz) ile hitap edilmesi esas alınmıştır.

• İrşad ve Islah Maksadı

Mektubun içeriğinde doğrudan bir sertlik görülmemesinin sebebi, amacın galip gelmek veya hakaret etmek değil, hakikati anlatmak ve muhatabı kazanmak olmasıdır. Ayetteki belki öğüt alır kısmı, mektubun üslubuna yansımıştır. Yani içerik, muhatabı susturmak ve hakaret etmek yerine, onu insafa davet edecek bir nezahetle kurgulanmıştır.

• Def-i Şer ve Selamet Yolu

Şiddetli bir dil, karşı taraftaki inadı ve zulmü tetikleyebilirdi. Kavl-i leyyin sırrı, hem hakikati izzetle korumak hem de gereksiz bir husumete kapı açmamak için tercih edilen bir Kur'ani stratejidir. Mektuptaki sakinlik, bir zayıflıktan değil, ayetin emrine imtisalden kaynaklanan bir manevi kuvvettir.

Özetle, ortada şiddeti gerektirecek ağır bir zulüm ve baskı olmasına rağmen mektup, ayetin bu yumuşak üslup emrine uyarak, öfkeyle değil, hikmet ve nezaketle yazılmıştır. Münasebet, dış şartların zorluğuna rağmen üslubun Kur'ani bir şefkatle korunmasıdır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü