"Onlar farazî ve hayalî bir surette kendilerini ölmüş tasavvur ve tahayyül edip ve yıkanıyor, kabre konuyor farz edip..." Hayalen ölmek iyi midir?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Hadiste اَكْثِرُوا ذِكْرَ هَادِمِ اللَّذَّاتِ (ev kemâ kàl) yani, 'Lezzetleri tahrip edip acılaştıran ölümü çok zikrediniz.' diye bu rabıtayı ders veriyor."

"Fakat mesleğimiz tarikat olmadığı, belki hakikat olduğu için, bu rabıtayı, ehl-i tarikat gibi farazî ve hayalî suretinde yapmaya mecbur değiliz. Hem meslek-i hakikate uygun gelmiyor."

"Belki, âkıbeti düşünmek suretinde müstakbeli zaman-ı hazıra getirmek değil, belki hakikat noktasında zaman-ı hazırdan istikbale fikren gitmek, nazaran bakmaktır."

"Evet, hiç hayale, faraza lüzum kalmadan, bu kısa ömür ağacının başındaki tek meyvesi olan kendi cenazesine bakabilir."

"Onunla yalnız kendi şahsının mevtini gördüğü gibi, bir parça öbür tarafa gitse asrının ölümünü de görür; daha bir parça öbür tarafa gitse dünyanın ölümünü de müşahede eder, ihlâs-ı etemme yol açar."(1)

Allah’ın rızasını kazanmak için ölümü çokça zikretmek gerekiyor. Ölümü çokça zikretmezsek, dünya hayatının gafleti bize Allah’ı ve ahireti unutturur.

Lakin ölümü düşünmek iki şekilde oluyor.

Birincisi, geleceği şimdiki zamana getirip kendini ölmüş gibi hayal etmektir. Sufilerden mezar kazdırıp hayatının bir bölümünü bu kabir içinde geçirenler bile olmuştur. Geleceği şimdiki zamana getirmek ve öyle tatbik etmek, hayali ve vehmidir.

İkincisi ise, geleceği şimdiki zamana getirmek yerine, fikren geleceğe gidip başına gelmesi muhakkak olan ölüm gerçeğini düşünmek ve tefekkür etmektir. İnsandaki fikir ve düşünce, madde gibi kayıtlı olmadığı için, zamanın her boyutuna seyahat edebilir. Yani insan ruhen, kalben ve fikren, zamanın geçmiş ve geleceğine gidip o halleri hissedebilir tefekkür edebilir.

Her iki metodun amacı da hadiste ifade edilen ölümü çokça zikretmeye yöneliktir. Ölümü çokça zikretmenin amacı ise, gafletten sıyrılıp Allah’ı ve ahireti hatırda tutmaktır. Lakin birinci metot hayali ve tasavvufi, ikincisi ise akli ve hakikattir.

Birinci metot yani hayali bir şekilde ölümü yaşamak hiç yaşamamaktan tamamen gaflete düşmekten daha iyidir diyebiliriz. Ama zamanın ilerisine gidip, ömür ağacının tek meyvesi olan kendi cenazesine bakabilme ameliyesinde alınacak netice daha tesirli ve keyfiyetlidir.

(1) bk. Lem'alar, Yirmi Birinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...