"Ramazan-ı Şerifte, oruç vasıtasıyla bir nev’i perhize alışır, riyazete çalışır ve emir dinlemeyi öğrenir. Biçare zayıf mideye de hazımdan evvel yemek..." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Ramazan-ı Şerifte, oruç vasıtasıyla bir nevi perhize alışır, riyazete çalışır ve emir dinlemeyi öğrenir. Biçare zayıf mideye de hazımdan evvel yemek yemek üzerine doldurmakla hastalıkları celbetmez. Ve emir vasıtasıyla helali terk ettiği cihetle, haramdan çekinmek için akıl ve şeriattan gelen emri dinlemeye kabiliyet peyda eder. Hayat-ı maneviyeyi bozmamaya çalışır." (Mektubat, 29. Mektup, İkinci Risale - Ramazan Risale)
Riyazet, nefsi disiplin altına almak, terbiye etmek demektir. Nefis azgın ve asi bir karaktere sahip olduğu için, onu ehlileştirip ibadete yatkın bir hâle getirmek için bir takım riyazî disiplinlere ve perhizlere ihtiyaç var. Nefsi ıslah etmenin en kısa, en kolay ve en tesirli yolu ise oruçtur.
Yeme ve içme işi belli bir disiplin ve kontrol altına alınabilirse nefsi terbiye etmek, kalıba sokmak ve emir dinlemesini sağlamak daha kolay hale gelir.
Bu yüzden tarikat ve tasavvuf erbabı, nefsi terbiye etmek için riyazet yolunu kullanmışlardır. Tarikatta riyazetin karşılığı az yemek, az uyumak, az konuşmak ve belli bir süre münzevi yaşamak şeklinde tarif edilmektedir ki, bu da Ramazan orucu sayesinde yapılır. İnsan ramazan ayında az yer, az konuşur, az uyur ve biraz daha kendini dinler.
Tıp ilminde de perhiz bir hastalığın tedavi edilmesinde güzel ve tesirli bir yol olarak tatbik edilir. Hekim, hastasına hastalığından kurtulabilmen için "şunları yemeyecek şunlardan uzak duracaksın" diye birtakım diyetler verir ve bu yolla hastalığı tedavi eder. Nefsin ham ve asi hali bir cihetle hastalıktır, bunun diyeti ve tedavisi de oruçtur.
Nefsin en büyük hastalığı emir dinlememektir. İnsan normal zamanlarda serbestçe yaptığı yeme ve içme fiilini oruçlu iken yapamıyor. Hâliyle bu yasak, nefse bir sınırının olduğunu, bir kaideye uyulması gerektiğini hatırlatır ve haramlardan çekinme konusunda bir antrenman yaptırmış olur.
Ramazan orucu aynı zamanda insanı yeknesak itiyad ve alışkanlıklardan kurtarır, yeme ve içmeden yorulmuş mideyi dinlendirir. Mide istirahat edince bedenin diğer âzaları da rahat bir nefes alıp kendine gelir. Bu da orucun sıhhat noktasındaki faydalarıdır.
Kısaca oruç öyle mükemmel bir perhizdir ki, insanın hem bedenini hem de ruhunu sıhhatli yapar.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü