"Resul-i Ekrem Aleyhissalatü Vesselam da münafıkların laşelerini görüp, hususan münafıkların reisini, mübarek kendi eliyle geberterek cehenneme gönderdiği" bilgisi doğru mudur?
"Münafıkların Reisi" özellikle vurgulanmış, yani kâfir vs değil... Sorularlaislamiyetteki bilgi şöyledir:
En sağlam olan bilgileye göre, Hz. Peygamber (a.s.m), Übeyy b. Halef’den başkasını -eliyle- öldürmemiştir. Ancak İbn Hişam “Amr b. Abdillah” adında birinin adını da vermektedir (İbn Hişam, es’Sîre, IV/85). Başka kaynaklarda diğer bazı isimler verilmişse doğru değildir.
Değerli Kardeşimiz;
İslami tarih (Siyer) kaynakları açısından ve Risale-i Nur'daki bahsi geçen metnin bağlamı doğrultusunda sorunuzun cevabı şöyledir:
1. Siyer ve İslam Tarihi Açısından Gerçek
Sorularlaislamiyet sitesinde aktarılan bilgi tarihen ve sahih kaynaklar açısından tamamen doğrudur.
Hz. Peygamber’in (asm) Kendi Eliyle Öldürdüğü Kişi:
Sahih siyer kaynaklarının (İbn İshak, İbn Hişam, İbn Kesîr vb.) ittifakıyla Hz. Peygamber (asm) hayatı boyunca kendi eliyle yalnızca Übeyy b. Halef adındaki Mekkeli müşriği öldürmüştür (Uhud Savaşı'nda).
Münafıkların Reisi Kimdir?
Medine'deki münafıkların reisi Abdullah b. Übeyy b. Selûl'dür. Kendisi savaşta veya Hz. Peygamber (asm) tarafından öldürülmemiş; Hicret'in 9. yılında Medine'de eceliyle (hastalık sonucu) ölmüştür. Hatta vefat ettiğinde Hz. Peygamber (asm) insani bir nezaketle gömleğini kefen yapılmak üzere vermiş ve Cenab-ı Hak ayetle menetmeden önce cenaze namazını kıldırmıştır.
Dolayısıyla, Hz. Peygamber'in (asm) "münafıkların reisini kendi eliyle geberterek cehenneme gönderdiği" ifadesi tarihsel ve siyer gerçekleriyle örtüşmemektedir.
2. Risale-i Nur'daki Cümlenin Kaynağı ve İzahı
Bahsettiğiniz ifade On Dördüncü Şua (Afyon Müdafaası) ve Tarihçe-i Hayat'ın sonunda yer almaktadır.
Metnin Aidiyeti: Bu cümle doğrudan Bediüzzaman Said Nursî'nin kaleme aldığı temel bir kelam veya akaid risalesinden değil, risalenin sonuna eklenen ve altında "Küçük Ali" imzası bulunan bir talebe mektubundan / takrizinden alınmıştır.
İsim ve Kavram Karışıklığı: Metni yazan Nur talebesi (Küçük Ali), hissiyatlı ve coşkulu bir üslupla ifade kaleme alırken tarihsel bir isim ve vasıf karışıklığı yapmıştır:
Uhud'da öldürülen Mekkeli müşrik Übeyy b. Halef ile Medineli münafıkların reisi Abdullah b. Übeyy b. Selûl isim benzerliği nedeniyle karıştırılmıştır.
Kavramsal Kullanım: Bazen avamî veya hissî anlatımlarda dine dışarıdan ve içeriden düşmanlık edenler genellenerek "münafık / zındık" gibi tek başlıkta anılabilmektedir. Ancak tarihsel olay somut olarak Uhud Savaşı'ndaki müşrik Übeyy b. Halef'e dayanmaktadır.
Özet
İslam tarihi açısından "münafıkların reisi Hz. Peygamber tarafından öldürülmüştür" bilgisi doğru değildir. Doğrusu, Efendimiz'in (asm) Uhud'da bir müşrik olan Übeyy b. Halef'i öldürdüğüdür. Risale-i Nur Külliyatı'nın son kısımlarındaki talebe notunda geçen ifade, talebenin isim benzerliğinden kaynaklanan tarihsel bir yanılmasıdır.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü