Birinci Makale, Altıncı Mukaddeme
İçerikler
-
"Tefsirde mezkûr olan her bir emir, tefsirden olmak lâzım gelmez. İlim ilme kuvvet verir. Tahakküm etmemek şarttır." İzah eder misiniz?
-
"Fakîh olmayan, velev ki usûlü'l-fıkıhta müçtehid olsa, icma-ı fukahada muteber değildir. Zira o, onlara nisbeten âmidir." Fakih zaten usulü fıkhı da kapsamıyor mu? İzah edebilir misiniz?
-
"Umuma el atmak, umumu terk etmek demektir. Bir fende meleke, o fennin suret-i hakikiyesidir. Onunla temessül etmek gerektir..." İzah eder misiniz?
-
"Nasılki başka âlemden bu küreye gelen tasvirci bir nakkaş farz olunsa... Bu kaide, fenlerde aynen cereyan eder." Burayı izah eder misiniz?
-
"Hem de âdât-ı müstemirredendir ki, kitab-ı vahidde ulûm-u kesire tezahüm eder." cümlesini izah eder misiniz?
-
"Ey ifrat ve tefrit sahipleri! Tefsir ve şeriat başkadır; tefsir ve şeriatte telif olunan kitap yine başkadır. Zira kitap daha geniştir." İzah eder misiniz?
-
"Saadet-saray-ı kemâlâtta, o kanuna tatbik-i hareket etmek gerektir." cümlesini izah eder misiniz?
-
"Sâni-i Zülcelal'in hilkat-i âlemde cari ve taksim-ül a'mal kaidesinden akan kanun-u tekemmül ve terakkide mündemiç olan rıza ve işaretinin imtisali farz iken,.." İzah eder misiniz?
-
"Fünun ve sanayiin edasına bir emr-i mânevî vermişken, su-i istimalimizle o istidattan tevellüd eden meyle kuvvet ve medet verici olan şevki,.." İzah eder misiniz?
-
"Tefsirin veya şeriatın kitaplarına, hikmet veya coğrafya veya tarih gibi bir fennin meselesi girmesiyle, tefsir veya şeriat olamaz." Ne demektir?
-
"Hüküm, mevzû ile mahmulün yalnız veçh-i mâ ile tasavvurlarını iktiza eder." cümlesini izah eder misiniz?
-
Muhakemat’ta geçen Tefsir-i Beyzavi hakkında, Üstad'ın ifadesi ile Muhyiddin-i Arabi'nin; ''Çörek otu ölüm hariç her derde devadır.'' sözünün vech-i tevfiki var mıdır?
-
"Tefsirin ve şeriatın ne kadar hakaik-i esasiyesi varsa, birer birer nazar-ı tetkike getirilse, görülür ki, hakikatten çıkıp hikmetle tartılıp hak olarak hakka munsariftir." İzah eder misiniz?