"Tertib-i eşyada bir teenni-i hikmet vardır. Hırs sebebiyle, teenni ile hareket edilmediği için, o tertibli eşyadaki mânevî basamakları..." manevî basamakların izahını yapar mısınız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Şu hâdisâtın sırrı şudur ki: Nasıl ki bir ekmeğin vücudu, tarla, harman, değirmen, fırına terettüp eder. Öyle de, tertib-i eşyada bir teennî-i hikmet vardır. Hırs sebebiyle, teennî ile hareket edilmediği için, o tertipli eşyadaki mânevî basamakları müraat etmez; ya atlar, düşer veyahut bir basamağı noksan bırakır, maksada çıkamaz."(1)

Buradaki "manevî" tabiri, kanunların mücerred olmasına bir kinaye olarak kullanılıyor. Mesela suyun kaldırma kanunu deriz, ama onu el ile tutmak ve tarif etmek imkânsızdır. İşte suyun kaldırma kanununun bu yönü maddî değil, manevîdir. Kâinattaki sebeplerin tertib ile sıralanmaları da aynı suyun kaldırma kanunu gibi mücerred ve manevî bir kanundur. Üstad Hazretleri bu yüzden sebeplerin bu tertib kanununa, "manevî basamaklar" demiştir.

(1) bk. Mektubat, Yirmi İkinci Mektup, İkinci Mebhas.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...