Block title
Block content

“Vahyin hizmetini gören şümüllü ilham” ne demektir? Buna Risale-i Nur'u örnek verebilir miyiz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

İlham, kelime olarak, bir şeyi bir defada yutmak mânasına "lehm"den if'al olup, bir lahzada yutturmak manasınadır. Yani bir şeyi birden yutturmak anlamındadır. Istılah olarak ise “kalbe bir takım mana ve fikirlerin ilkâ edilmesi” anlamında kullanılır. “Allah’ın, kulun kalbine bıraktığı şey”, “feyz yoluyla kalbe bırakılan şey” tarzında da ifade edilmiştir.

İlham genel,  vahiy ise özel bir terimdir. Böyle olunca "Her vahiy ilhamdır, ama her ilham vahiy değildir." önermesini çıkarmamız mümkündür. Bu da ilhamın çok çeşit ve mertebelerinin olduğunu gösteriyor. İlham Allah’ın, mahlukatı ile özel ama genel bir konuşmasıdır. Yani her mahluku ile bir şekilde ilham tarzı ile konuşur. Arı, melek, cin, insan hatta yıldız gibi cansız varlıklar ile bile konuşur. Bu konuşma vahiy gibi genel ve en üst perdeden bir konuşma olmadığı için, özel ve hususi bir konuşmadır. Bir başbakanın başbakanlık sıfatı ile konuşması ayrıdır, bir vatandaşın özel bir sorununu özel bir şekilde dinlemesi, onun ile konuşması ayrıdır.

Şurası da iyi bilinmesi gerekir ki, insanlara gelen sünuhat, ilhamat gibi şeyler hiçbir zaman vahyin derecesine çıkamaz, delil olarak da ümmeti bağlamaz. Bunlar şayet vahyin ölçü ve manasına uygun ise, o zaman güzeldir ve kullanılabilir, ama vahye zıt bir mana içeriyorsa, kabul etmek sapkınlık olur, dinen caiz olmaz. Kimden olursa olsun, bu çok büyük evliya da olur, çok büyük alim de, fark etmez. Bunlardan gelen sünuhat ve ilhamlar şeriat mihengine vurulur. Uygunsa baş göz üstüne, uygun değilse, sahibine iade edilir. Ölçümüz bu olmalıdır.

İlham genel ve bütün mahlukatı kuşatan bir kavram olduğu için, ilhamın bir türü olan vahyin meşruluğu ve hakkaniyeti hususunda önemli bir paradigma ve mühim bir esastır. İnsanlık ilham empatisi ile vahyin hakkaniyetini ve makul oluşunu kabullenir. Şayet ilham olmasa ve sadece vahiy olsa idi,  insanlık empati kurumayacağı için,  vahyi makul görmekte zorlanabilirdi. Bu yüzden ilham, vahyin hizmetini görüp, onu meşru ve makul yapan bir temel bir paradigmadır. Ayrıca  genel geçer ve işlek bir caddedir, şümullü ifadesi buna işaret ediyor.  

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...