"Beğendiğin şeyde ifrat etme... Bir derdin dermanı başka derde dert olur. Panzehiri zehir olur. Derman hadden geçerse dert getirir, öldürür." İzah eder misiniz?
Değerli Kardeşimiz;
"Beğendiğin Şeyde İfrat Etme"
"Bir derdin dermanı başka derde dert olur. Panzehiri zehir olur. Derman hadden geçerse dert getirir, öldürür." (Sözler, Lemeat, Beğendiğin şeyde ifrat etme.)
Her ilacın bir dozajı ve ölçüsü vardır. O ilacın dozajı az olursa tesir etmez, çok olursa zehirleyip öldürür. İlacın hastaya faydalı olması ve tesir etmesi için belli bir kıvamda ve ölçüde olmasını iktiza eder. Aynı durum sevgi ve nefret için de geçerlidir.
Her şeyin ifrat ve tefriti zararlıdır. Muhabbettin de ifrat ve tefriti bir kısım insanları dalalete götürmüştür. İslam dini her şeyde olduğu gibi, muhabbetin ölçüsünü de koymuştur. İnsan kendini, ana ve babasını sever, ancak Hazret-i Peygamber (asm)'den çok sevemez. Hazret-i Peygamberi (asm) Allah’ın kulu ve Resulu, esma-i ilahiyenin en mükemmel aynası ve saltanat-ı ilahiyenin en büyük bir dellalı olarak sever, ama ona uluhiyet isnad edemez. Hristiyanlar Hz. İsa’yı -haşa- Allah’ın oğlu olarak ya da ona uluhiyet sıfatı vererek sevdiler ve dalalete düştüler.
Yine Yahudiler Hazret-i İsa (a.s)’a olan kin ve öfkelerinden dolayı onun nübüvvetini inkâr ederek küfre girmişlerdir. Müslümanlar ise Hazret-i İsa (a.s)'ı bir kul ve resul olarak kabul edip ifrat ve tefritten sakınarak istikametli davranmışlardır.
Yine bir kısım Aleviler Hazret-i Ali’yi (r.a) sevmede ifrat edip dalalete saptılar; Haricîler de ona düşmanlık ederek dalalete düştüler. Ehl-i sünnet ise Hazret-i Ali (ra) haddinde ve makamında kabul edip, ciddi manada sevmekle ölçüyü muhafaza etmişlerdir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü
Yorumlar
Üstadın:
sözü hem:
1. bireysel psikoloji,
2. sosyal ilişki yönetimi
için geçerlidir.
1) Kendin için ifrat: Beğendiğin şeye aşırı bağlanırsan…
Üstadın devamındaki cümle :
“Bir derdin dermanı başka derde dert olur.”
Yani:
Matematiği seviyorsun → güzel
Ama matematik hayatının tek konusu olursa → zarar
Asıl sevdiğin şey, sana sıkıntı verir hâle gelir
Psikolojide buna obsesif yoğunlaşma denir.
İnsan bir konuya aşırı sarılırsa:
sosyal dengesi bozulur
ruhunda tek renk kalır, daralır.
2) Sosyal ortamda ifrat: İnsanların içinde tek konuya saplanırsan, hatta sevsen dahi çocukken de ortamda matematiksel bir konuyu bir arada muhabbet olsun diye dahi konu açarsan…
Üstadın uyardığı ikinci boyut bu.
Sen matematiği çok sevdin — bu güzel.
Ama arkadaşların matematiği sevmiyordu.
Sen bir toplumda heyecanla anlatıyordun:
ama karşındaki hazır değildi.
yaşınız küçüktü, empati gelişmemiş.
çocuklar “bunalma” ile tepki verdi
Sonradan arkandan alay ettiler.
(Matematikçi olma hasebiyle, geçmişte yaşadığım bir ânı örneklendirdim.)