"Ben bilfiil o muhabbeti etmezsem de bi’l-istidat, bi’l-iman, bi’n-niyye, bi’l-kabul, bi’t-takdir, bi’l-iştiyak, bi’l-iltizam, bi’l-irade suretinde ediyorum." cümlesini izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"İşte, bu hâlet-i ruhiyeye binaen, insan, eğer her insana ait envâ-ı ihsânât-ı İlâhiyeden yalnız bunu düşünse ki: 'Benim Hâlıkım beni zulümat-ı ebediye olan ademden kurtarıp bu dünyada bir güzel bir dünyayı bana verdiği gibi,.. Madem اَ ْلاِنْسَانُ عَبِيدُ اْلاِحْسَانِ sırrıyla, herkeste ihsana karşı perestiş var. Elbette, böyle hadsiz ebedî ihsânâta karşı, kâinat kadar bir kalbim olsa, o ihsana karşı muhabbetle dolmak iktiza eder ve doldurmak isterim. Ben bilfiil o muhabbeti etmezsem de bil’istidat, bil’iman, binniyet, bilkabul, bittakdir, bil’iştiyak, bil’iltizam, bil’irade suretinde ediyorum.' diyecek."(1)

Bi'l-istidat:

İnsanda, sonsuz bir muhabbet kabiliyeti mevcuttur. Lakin bu kabiliyeti fiiliyata dökecek bir iktidara sahip değildir.

Bi'l-iman:

İnsan sonsuz muhabbeti birebir göstermeye gücü yetmese de iman ederek bu manayı deruhte edebilir.

Bi'n-niyye:

İnsanın yaşadığı dünya ile semanın o benzersiz ve eşsiz büyüklüğü arasında azim bir fark vardır. İnsan bu farkı ancak niyet ve vekâlet noktasından doldurabilir, ama fiziki ve aritmetik olarak asla dolduramaz.

İnsan bütün kâinatın fıtri ibadetlerini niyet ve vekâlet ile Allah’a takdim edebilir, ama hepsini tek tek bizzat teftiş ve tefekkür edemez. İnsanda böyle küllî ve geniş bir niyet var.

Bi'l-kabul:

İnsan, sonsuz ihsanlara karşı sonsuz bir muhabbet gerektiğini kabul eder, ama bunu belli bir ölçüde gerçekleşterebilir.

Bi't-takdir:

İnsan, sonsuz iyiliklere ve ihsanlara teker teker teşekkür ve takdir etmeye güç yetiremez, ama küllî bir niyet ile takdir edebilir.

Bi'l-iştiyak:

İnsan, Allah tarafından verilmiş sonsuz nimetlere karşı teker teker teşekkür edemez, ama küllî bir iştiyak ve istek ile teşekkür edebilir.

Bi'l-iltizam:

"İltizam" kelime olarak tarafgirlik etme, birinin tarafını tutma manasına geliyor. Burada insan sonsuz muhabbeti bizzat gösteremese de ona taraftar olabilir, denilmek isteniyor.

Bi'l-irade suretinde ediyorum:

"İrade" tercihte bulunmak demektir. İnsan sonsuz muhabbeti fiilen icra etmeye güç yetiremez ise de tercih ve takdir edebilir. “Seni sonsuz derecede sevemesem de bunu irade ediyor ve istiyorum.” diyebilir.

(1) bk. Lem'alar, On Birinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

Dagmera

Burada geçen cümleyi birbirimize dua niyetiyle söyleyebiliriz:

Kâinat kadar kalbiniz olsa, Allah'ın sevgisiyle dolsun. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...