Bizler irademizle, aklımızla Allah'ı tanıyıp O'na ibadet ediyoruz, atomlar ve zerreler akılları ve iradeleri olmadan Allah'a nasıl itaat ediyorlar? Dünyadaki bütün zerrelerin Allah'ın emriyle hareket ettiğine eminim, ama çözemiyorum!

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Bu meselenin çözümü kayyumiyet sırrındadır. Kanunlar ve âdetler, aslında Allah’ın ezelî iradesinin birer tecellisidir.

Kanunlar ve sebepler, Allah’ın kayyumiyeti ile her an ayakta durur ve iş görürler. Allah bir an Kayyumiyetini çekse, ortada kanun ve sebep diye bir şey kalmaz, her şey helak olur.

Kâinattaki bütün icraat ve işlerin hakiki faili Allah’ın irade ve kudret sıfatıdır.

Sebep ve kanunlar aslında nisbî ve izafî mefhumlardır, yani bunların bir şeyi icat etmek noktasında ne ilimleri vardır, ne de kudretleri ve iradeleri. İnsanlar Allah’ın iradesinin tecelli ettiği yerlere birer isim takmışlardır. Mesela, suyun kaldırma kuvveti aslında irade sıfatının bir tecellisidir, o işi fiiliyata geçiren ise kudret sıfatıdır.

Tabiatperestler bu tecelliyi görmedikleri için, mevhum kanunları müdebbir ve mürebbi zannediyorlar. Bu hüküm aynı şekilde her bir sebep için de geçerlidir. Yani kâinatta olup biten bütün fiilleri ve icraatları ifa ve icat eden bizzat Allah’ın irade ve kudret sıfatlarıdır.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...