"Câmi-i Emevîde irad ettiği bir hutbedir." Hutbe-i Şâmiye ile ilgili Suriye kaynaklarında bir malumat var mıdır?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Hutbe-i Şâmiye eseri, Üstad Bediüzzaman Said Nursî Hazretlerinin 1911 yılında otuz beş yaşında iken, Şam’da, Şam ulemasının ısrarı üzerine Câmi-i Emevî'de irad ettiği bir hutbedir. Bu hutbe 100 kadar değerli ehl-i ilmin de içerisinde bulunduğu 10.000 kişilik bir cemaate irticalen verilmiştir. İslam aleminin içerisinde bulunduğu mevcut durum ve Müslümanları Orta Çağların karanlıklarına götürüp hapseden altı adet temel hastalıkları ve bu hastalıkların ilacı ve devası hükmündeki çözüm yollarını çok beliğ ve mukni delillerle ortaya koymuştur.

Bu eserin o zamanlar bir hafta içinde iki defa Şam'da bastırılması gösteriyor ki, akıl ve kalplerde ciddi bir yankı uyandırmış ve tesirli olmuştur. Özellikle 50'li yıllarda Merhum Nazif Çelebi ve arkadaşları tarafından Türkçe olarak bastırılıp toplumumuza kazandırılmıştır. Üstadımız bu ilk halini de biraz daha güncelleyerek yeni haline getirmiş ve istifadeye sunmuştur. İlk isimleri "Devaul Ye's" ve "Teşhisul İllet" isimleriyle bastırılan bu eser, bilahare şimdiki meşhur ismi olan "Hutbe-i Şamiye" ismiyle bastırılmaya başlanmıştır.

Bu eserle ilgili Arap aleminden çok değerli alimler kanaatlerini çok fasih ve beliğ bir şekilde ifade etmişlerdir. Özellikle "Uluslararası Bediüzzaman Sempozyumlarında" bu konuda tebliğ sunan değerli ilim adamları olmuştur. Hüsnümisal olması açısından iki alimin ifadelerine yer vermeye gayret edeceğiz.

1. Muhammed Said Ramazan el-Buti. Kürt asıllı Suriyeli, İslam alimi ve yazar olan bu mübarek zat,1929 Cizre doğumlu olup 21 Mart 2013'te vefat etmiştir.

El Buti'nin; fıkıh, siyer ve din usulü konularında 60'tan fazla eseri bulunuyor. El Buti'nin en önemli eseri "Fıkıh El Sira". Buti'nin yazdığı kitaplar birçok İslam ülkesindeki üniversitelerde ders kitabı olarak okutuluyor. El Ezher Üniversitesi'nde doktora yapan El Buti, Şam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde fıkıh derslerine giriyordu. El Buti ayrıca Suriye'nin en eski camii Emeviye Camii'nde cuma hutbelerini veriyordu. El-Buti 21 Mart 2013'te cuma hutbesi verdiği camide suikast sonucu 84 yaşında vefat etmiştir.(*)

Merhum Şehid El Buti'nin Hutbe-i Şamiye ile ilgili ifadeleri aynen şöyledir:

"Bediüzzamanın Hutbeyi Şamiye ismiyle müsemma bu eseri Arapça olarak Hilafeti Osmaniyenin son demlerinde kaleme alınmıştır.

Bu eserde hilafet güneşinin gitmesi ile ve ladini cereyanların hücumu neticesinde ümmette meydana gelen yeisi İzale içindir.

Bu inkılapların muvakkat olduğunu şemsi İslamiyetin birgün tekrar doğacağını müjdeliyor." (Prof.Dr. M. Said Ramazan el-Buti)

2. Ürdün Üniversitesinden Prof. Dr. Me’mun Cerrar. Bu mübarek zat, Risalelerin tamamını tetkik edip, en sonunda hayatını bu haakikatlere adamış, davudi ve tok sesiyle de Risalelerin tamamını Arapçaya seslendirmiştir. Bilahare Prof. Cerrar, Feyyaz.tv'nin Arapça eserlerini tashih ve seslendirme işini de fisebilillah yapmıştır.

Bu mübarek ve değerli şahsiyetin Hutbe-i Şamiye ile ilgili ifadeleri aynen şöyledir: ​

"Bediüzzaman sesini sadece Emevi Camiinde duyurmadı, bütün aleme duyurdu. O, bu nurların intişar edeceğinden yakinen emindi. Sadece Müslümanlara değil bütün insanlığa hitap etti."

"Bugün Risale-i Nurlar Nur Talebeleri vesilesiyle bütün dünyaya birçok dilden yayılmış vaziyette. Bediüzzamanın bu tespitleri alemi İslam’ın günümüz ve gelecek hastalıklarına reçete nevindendirler." (Prof. Dr. Me’mun Cerrar)

Bu eserin bir zamanlar Suriye'de ders kitaplarında okutulduğuna dair bilgiler mevcuttur. Fakat bu eserin halen tüm Suriye'nin okullarında okutulduğuna dair sağlıklı bilgiye sahip değiliz.

Geçici Suriye Hükümeti tarafından okullarda ücretsiz dağıtılan ve Yedinci sınıflar için hazırlanan Arapça ders kitabında yer alan Hutbe-i Şamiye bölümünde Bediüzzaman Hazretleri için, “Türkiye’de dinî ve içtimaî ıslah için uğraşmış önde gelen alimlerdendir.” ifadeleri yer alıyor. Ayrıca hem hayatı hem de diğer eserleriyle ilgili bilgiler de bu kitapta verilmektedir.

Ayrıca mevcut savaş nedeniyle Suriyeli Arap kardeşlerimizden Türkiye'ye gelen bazı İlahiyat fakültesi öğrencileri de, Risale-i Nur’ların Suriye’deki bazı fakültelerde de ders olarak okutulduğunu ifade etmektedirler. Bu kardeşlerimizden bazıları ‘Hutbe-i Şamiye’ İslam aleminin bugünkü sıkıntılarını tespit ediyor ve onları çözüme ulaştırıyor, bu eserin tüm islam aleminde okutulması gerektiğini ifade ediyorlar.

Evet gerçekten bu mühim eser, İslam aleminin bir yol haritası hükmünde kurtuluşunun ve yükselişinin formüllerini veriyor. İnşallah başta Suriye olmak üzere, ileride tüm İslam aleminin kurtuluşuna da bu ümmet şahit olacak ve beraber Allah'a hakiki şükür ve kulluk vazifesine dönecektir.

(*) bk. VİKİPEDİ Özgür Ansiklopedi, Muhammed Said Ramazan el-Buti, web sayfası erişim: 14.5.2020.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

BENZER SORULAR

Yükleniyor...