Cennetten beslenen dört ırmak hangisidir? Konu hakkında bilgi verir misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Cennetten gelen nehirlerin sayısı bazı rivâyetlerde üç, bazı rivâyetlerde dört, bazılarında da beş olarak geçmektedir.

Meselâ, Üstad Hazretleri, Sözler’de Bakara Sûresi'nin 74. âyetinin bir parçası olan “Öyle taşlar vardır, bağırlarından nehirler çağlar” meâlindeki cümleyi açıklarken, Nil, Dicle ve Fırat gibi nehirlere dikkat çektikten sonra, “Şu üç nehrin menbaları Cennettendir” hadisini kaydeder. Başta Sahih-i Müslim olmak üzere, hadis kitaplarının ekserisinde cennetten gelen dört nehirden bahsedilir. Bu hadisin meâli şöyledir:

“Seyhan, Ceyhan, Fırat ve Nil Cennet nehirlerindendir.”1

Ebû Hüreyre’nin rivâyet ettiği aynı hadis-i şerifin Müsned’deki meâli de şöyledir:

“Dört nehir cennetten fışkırmıştır: Fırat, Nil, Seyhan, Ceyhan.”2

Fahrüddin er-Râzî ise Mü’minûn Sûresinin 20. âyetinin izahında İbni Abbas’tan (r.a.) şu rivâyeti kaydeder:

“Cenab-ı Hak cennetten beş nehir indirmiştir: Seyhun, Ceyhun, Dicle, Fırat ve Nil.”3

Sahih-i Buharî’de rivâyet edilen “İsrâ” hadisinde, Miraç Gecesinde Peygamber Efendimiz (a.s.m.) Hz. Cebrail ile birlikte gezerlerken Sidretü’l-Münteha’ya gelirler ve Hz. Cebrail şöyle der:

“İşte bu Sidretü’l-Müntehâ’dır. Bu ağacın dibinden dört nehir kaynıyordu. İki nehir zâhir, iki nehir de bâtın idi." Resulullah, ‘Ey Cebrail, bu dört nehir nedir?’ diye sorar.

Cebrail (a.s.), ‘Bâtınî nehirler cennette iki nehirdir; zâhirî olan ehirler Nil ile Fırat nehirleridir.”4

Bütün bu hadis-i şeriflerin zahir mânâsından çıkan netice şudur: Fırat, Dicle, Seyhan, Ceyhan ve Nil nehirleri cennetten gelmektedir, asıl kaynakları orasıdır.

Bu nehirlerin cennetten gelişleri hakkında en güzel izahları Bediüzzaman hazretleri yapar:

“Şöyle azim ırmakların elbette mümkün değil, şu dağlar hakiki menbaları olsun. Çünkü, faraza o dağlar tamamen su kesilse ve mahrûtî (konik) birer havuz olsalar, o büyük nehirlerin şöyle sür’atli ve kesretli cereyanlarına (akmalarına) muvazeneyi kaybetmeden birkaç ay ancak dayanabilirler. Ve o kesretli masârife karşı galiben bir metre kadar toprakta nüfuz eden yağmur kâfi vâridat olamaz. Demek ki, şu enharın nebeanları âdi ve tâbii ve tesadüfî bir iş değildir. Belki pek hârika bir sûrette Fâtır-ı Zülcelâl onları sırf hazine-i gaybdan akıttırıyor. İşte bu sırra işareten bu mânâyı ifade için hadiste rivâyet ediliyor ki, üç nehrin her birine Cennetten birer katre (damla) her vakit damlıyor ve ondan bereketlidir...”5

Evet, faydaları, vazifeleri, gelir ve giderleri sayısız hikmetlerle dolu olan bütün ırmakların, pınarların, çayların ve büyük nehirlerin Cenab-ı Hakkın rahmet hazinesinden çıktığı çok açık ve berraktır. Çünkü görünen sebeplerin çok çok üstünde olan bu akarsular "Mânevî bir Cennetin hazinesinden ve yalnız gaybî ve tükenmez bir menbaın feyzinden akıyorlar, demektir."

1. Müslim, Cennet:26.
2. Müsned, 2:261, 289, 440.
3. Futûhu'l-Gayb, 23:89.
4. Sahih-i Buharf Tecrid-i Sarih tercemesi,10:71,
5. Sözler, Yirminci Söz, s. 260.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Yorumlar

Lazgin

Hadislerde dört yada bes nehirden bahsediliyor neden üstad hazretleri sadece üç nehri nazara veriyor olabilir?

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editor (Muaz)

Nehirlerin sayısı konusunda hadislerde 3,4,5 rakamları geçiyor Üstadımız üç olanı esas alarak izah ediyor. 

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...