"Letafetli bulunan zîşuur bir sırr-ı insani, zînur bir lâtife-i Rabbâniye..." cümlesindeki "Latife-i Rabbaniye" ne demektir?

Değerli Kardeşimiz;

“Latife-i rabbaniye”; ruha bağlı olan akıl, kalb, vicdan gibi manevi cihazların her biri. Bütün duyguların sultanı olan ince bir latife.

Bedenin organları olduğu gibi, ruhun da latifeleri vardır. Kalp ve ruh için de latife-i Rabbaniye ifadesi kullanılmaktadır. Bunlara latife denilmesi ise latif olmaları, gözle görülmemeleri itibariyledir. On Yedinci Lem’a’da şöyle geçer:

“Hem senin mahiyetine öyle manevi cihazat ve latifeler vermiş ki, bazıları dünyayı yutsa tok olmaz; bazıları bir zerreyi kendinde yerleştiremiyor. Baş bir batman taşı kaldırdığı halde, göz bir saçı kaldıramadığı gibi; o latife, bir saç kadar bir sıklete, yani, gaflet ve dalaletten gelen küçük bir hâlete dayanamıyor. Hatta bazen söner ve ölür.”(1)

Üstteki ifadelerden bu latifelerin bir kısmının çok hassas olduğu anlaşılıyor. Gaflet ve dalaletten gelen haller bu latifeleri yaralıyor, hatta ölümüne bile yol açabiliyor.

Mesela, yalan söylemek insanın vicdanını rahatsız eder. Ama bir insan bunu alışkanlık haline getirdiğinde, artık yüzü kızarmaz ve bir heyecan duymadan yalan söyler hale gelir. Bu hal, ondaki dürüstlük, sadakat gibi birtakım latifelerin öldüğünün bir göstergesi gibidir.

Dipnotlar:

1) bk. Lem'alar, On Yedinci Lem'a.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü