"Güya hayat tamamıyla hem ilimdir, aynı halde kudrettir, aynı halde de hikmet ve rahmettir, ve hâkezâ..." cümlesini ve hayatın ilim olmasını nasıl anlamalıyız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Hayat, kâinatın umumundan süzülüp gelen, cami’ bir sanat olmasından dolayı, bütün isimleri izhar ve ilan ediyor. Hayat hem ilimdir, hem kudrettir, hem rahmettir. Yalnız burada, "hayat ilim ve kudrettir" hakikati işleniyor.

Ruhtaki her faaliyette ilim, kudret, hikmet ve rahmet birlikte bulunduğundan, bir cihetle bakılsa sanki ruh tamamiyle ilim, bir diğer cihetle bakılsa kudrettir,…,hikmettir ve rahmettir.

Hayatta bütün sıfatların birlikte bulunması ve birlikte çalışmaları “birbiri içine girme, belki birbirinin aynı olma” şeklinde ifade edilmiştir. Burada ruhun besatetine işaret edilmiştir. Ruh basittir, yani terkib değildir. Organların her birinin müstakil bir vücudu vardır ve birlikte çalışırlar, ama ruhta durum çok farklıdır. Bütün sıfatlar birlikte çalışırlar ama bunların hiçbirinin müstakil varlığı yoktur. Üstad Hazretleri Mesnevî’sinde bu hakikati “terkib içinde besateti … vardır.” şeklinde ifade etmektedir.

"İşte, hayat bu câmi’ mahiyeti itibarıyla, şuûn-u zâtiye-i Rabbâniyeye âyinedarlık eden bir âyine-i samediyettir."

İşte ruhun bu mahiyeti, Cenab-ı Hakk’ın bütün sıfatlarının ve şuunâtının da O’nun mukaddes Zât’ında birlikte bulundukları, bunların müstakil varlıklar olarak düşünülemeyeceği gibi, çok ulvî bir hakikati bizlere ders vermekte, ona ayine olmaktadır.

“Ben semalara ve zemine sığmadım, mümin kulumun kalbine sığdım.” hadîs-i kudsîsi de bu çok yüksek ve derin hakikati ders vermektedir. Yani, beni sıfat ve şuunâtımla ne yerler bilebilir, ne gökler. Ama mü’min kulum, kalbine ve ruhuna ihsan ettiğim bu istidat sayesinde bu hakikatleri bir derece bilebilir, uzaktan uzağa da olsa seyredebilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

Yorumlar

gokyil78
Allah (C:C) razı olsun harika olmuş
Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.

BENZER SORULAR

Yükleniyor...