Block title
Block content

"Hadisin mefhumu mühec, bu hemecdir." cümlesini örneklerle izah eder misiniz?

 
Cevap

Değerli Kardeşimiz;

"Sen âyet ve hadisin nizamlarına taarruz ettiğinden, âyet şikâyet edip hâkim-i belâgat senin hülyanı senin hayalinde hapsedecektir. Ve müşteri-i hakikat dahi senin bu metâını almayacaktır. Zira diyecek: Âyetin mânâsı dürrdür. Bu ise mederdir. Hadisin mefhumu mühec, bu hemecdir."(1) 

“Zira diyecek: Âyetin mânâsı dürrdür. Bu ise mederdir.” Ayetin manası dürr yani inci gibi kıymetli ve değerli iken, senin sonradan ilave ettiğin mana meder yani kıymetsiz bir çakıl taşı gibidir.

“Hadisin mefhumu mühec, bu hemecdir." Yine hadisin manası mühec yani can, öz, ruh gibi zihne hayat verirken, senin belagate ve hadise uzak olan yorumların hemec yani değersiz ve önemsiz şeylerdir.

Ayet ve hadisin muhafızı ve alameti belagattir, belagat ise ham hayalleri, zorlama yorumları, taklidi ilimleri kabul edip bünyesinde barındırmaz. Kur’an’ın tahriften mukaddes ve müberra olmasının bir sırrı da bu vasfıdır. İnci ve yakutlar ile bezenmiş Kur’an'da işe yaramaz taşlar ve çakıllar anında sırıtır ve kendini ele verir.

Kur’an’ın hakiki ve etkili tefsiri içten dışa olmalıdır, yani ayetin içinde dürülü olan manaları dışarı çıkarmakla olur. Yoksa oradan buradan toplanan silik söz ve manaları, tefsir diye Kur’an ve hadise yamamak tefsirden sayılmaz.

Ayet ve hadisleri yorumlarken ayet ve hadislerin özüne ve ruhuna uygun yorumlamak gerekiyor. Felsefe ve diğer gereksiz malumatlar ile ayet ve hadisleri yorumlamaya kalkmak, değerli bir taşı değersiz taşlar ile desteklemeye kalkmak gibidir.

Özetle, tefsir odur ki, ayet ve hadislerin içinde inci gibi dürülü olan manaları açıp etrafa temaşa ettirmektir. Yoksa bir şeyle çok meşgul olmakla zihinde hasıl olan bir takım ihtimal manaları ya da batıl felsefi fikirleri naklen alıp ayet ve hadise yamamak tefsirden sayılmazlar. Yani ham ve etkisiz tefsirin nişanı taklitçi olmasıdır. Ama hakikat aşığı eleştirmenler bu tarz toplama yorumları reddederler...

(1) bk. Muhakemat, Birinci Makale.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editör

Kategorisi: Birinci Makale, Üçüncü Mukaddeme | Yazar: Sorularla Risale | Okunma Sayısı: 368 | Word indir | Pdf indir
Paylaş
BENZER SORULAR
Yükleniyor...