"İkinci kudsî kelime-i Mi’raciye: اَلْمُبَارَكَاتُ’dür. Madem hadîsçe namaz, mü’minin miracıdır ve Mi’rac-ı Ekberin cilvesine mazhardır." Bu kısmı umumî hatlarıyla izah eder misiniz?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Tahiyye, lügat mânasıyla “hayır, dua etme”, “malikiyet” gibi mânalara gelir. Bu ifade, namazda lügat mânasıyla değil, ıstılahî olarak “hediye-i ubûdiyet” mânâsında istimal edilmektedir.

Allah Resulü (asm.) mi’racta, Cenâb-ı Hakk’a selâm makamında “Ettehiyyâtülillâh” demekle, bütün mahlûkatın ibadetlerini, tesbihlerini, hamd ve senalarını, kâinat şeceresinin en mükemmel meyvesi olarak, kendi namına Allah’a takdim etmiştir.

İnsan, küllî istidadı, harika cihazları ve mükemmel duygularıyla, bütün kâinatı kucaklayacak bir mahiyettedir. Aynı zamanda insan, Allah’ın bütün isim ve sıfatlarına en cami’ bir aynadır. Bu yüzden kâinat ve mevcudatın halifesi ve kumandanı hükmündedir.

İnsan, bütün mahlûkata vekâlet edip, bütün kâinatın lisan-ı hal ve lisan-ı kal ile yaptıkları ibadetlerini ve tesbihlerini Rabbine takdim edecek kumandan hükmündedir.

Bunun için de niyet ve tasavvur ile böyle bir külliyet bulunuyor. Bu kelime niyetsiz ve tasavvursuz bir şekilde söylendiği zaman, cüz’î ve çekirdek olarak kalır, mânalar külliyet ile açılmaz.

"Öyle de tahiyyatın hülâsası olan اَلْمُبَارَكَاتُ kelimesiyle de bütün medar-ı bereket ve tebrik ve bârekâllah dediren ve mübarek denilen ve hayatın ve zîhayatın hülâsası olan mahlûklar, hususan tohumların ve çekirdeklerin, danelerin, yumurtaların fıtrî mübarekiyetlerini ve bereketlerini ve ubudiyetlerini temsil ederek, o geniş mânâ ile söylüyor." (6. Şua)

"El-Mübarekat” kelimesi yeryüzünde ne kadar berekete sebep ve vasıta varsa, hepsine işaret eden ihatalı bir kelimedir. Mesela tohum ve çekirdekler mübarektir; içinde tonlarca nimeti ihtiva eden ve berekete sebep olan mahlûklardır. Bir torba buğday tohumunu tarlaya saçıyoruz on ton buğday mahsul alıyoruz. Demek o bir torba buğday tohumu mübarektir.

Peygamber Efendimiz (asm) Allah’a arz-ı ubudiyet ederken bütün bu bereketleri nazara alıp öyle teşekkür ediyor. Tahiyyattaki "mübarek" kelimesi böyle küllî, ihatalı ve geniş bir mânaya sahiptir.

Üstadımız bu inceliğe şu cümleler ile işaret ediyor:

"Ve mübarekâtın hülâsası olan اَلصَّلَوَاتُ kelimesiyle de zîhayatın hülâsası olan bütün zîruhun ibâdât-ı mahsusalarını tasavvur edip dergâh-ı İlâhîye o ihâtalı mânasıyla arzediyor."(6.Şua)

Mübarek kelimesinin maddî temsilcileri hükmünde olan tohumlar, nutfeler, çekirdekler, embriyolar ve benzerleri aynı zamanda Allah’ın ilim, irade, kudret ve sair isimlerini muazzam bir şekilde gösteren san’at harikalarıdır.

Yeryüzündeki bütün canlıların rızkı olan yiyecek ve içeceklerin esası ve menşei, hep bu küçük ve kesretli san’at harikalarına dayanmaktadır. Üstelik bu trilyonlarca tohum ve çekirdekler toprak altında birbirine karışmış olmalarına rağmen, muhit bir ilim, mutlak bir irade, sonsuz bir kudret ve her şeyi ihata eden basar sıfatları bunları birbirinden tefrik ve temyiz ederek yeşerip büyümesine ve daha sonra rızka dönüşmelerine sebebiyet oluyorlar. Yani "Bir buğday tanesinin buğday başağı olma merhalesine varmasını incelediğinde, Allah’ın bir kudret mucizesi olduğunu görürsün." demek istiyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

SORULARLARİSALE 2024 ANKETİ
Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...