İlm-i usul ne demektir; "müstağniyetün anha" ve "mümteniatün bizzat" tabirlerinin izahını yapar mısınız?

Cevap

Değerli Kardeşimiz;

Lügat manasıyla ilm-i usul, Bir işin ve bir araştırmanın nasıl yapılacağının metotlarını gösteren, delillerden hüküm çıkarmayı öğreten ilim” şeklinde tarif ediliyor. Ancak, dinî eserlerde ilm-i usul terkibi bazen ilm-i usulü’d-din manasında ve onun kısaltılmış şekli olarak kullanılmaktadır.

Usul-üd-Din, ilm-i kelam demektir ve Allah’ın, zatını, sıfatlarını, varlığını ve birliğini aklî deliller ile ispat etmeyi konu alan bir ilim dalıdır.

Diğer iki kelamın manaları dersin devamında şöylece nazara veriliyor:

"Hem şerikler müstağniyetün anha ve mümteniatün bizzat, yani hiç onlara ihtiyaç olmadığı gibi vücutları muhal oldukları halde, onları dava etmek sırf tahakkümîdir. Yani aklen, mantıken, fikren o davayı ettirecek bir sebep olmadığı için, manasız sözler hükmündedir; ilm-i usulce 'tahakkümî' tabir edilir. Yani, manasız dava-yı mücerrettir." (Sözler, Otuz İkinci Söz, İkinci Mevkıf)

“Müstağniyetün anha" şeriklere hiç ihtiyaç olmadığı, "mümteniatün bizzat" ise şeriklerin varlığının zatında muhal olduğu manasına geliyor.

Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?

BENZER SORULAR

Yükleniyor...